بیان بین الصلاتین
سقط جنین 
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم فردی به امام رضا علیه السّلام نوشت که: من پنج سال است که از بچّه دار شدن جلوگیری می کنم؛ چرا که همسرم از بچّه دار شدن کراهت دارد و میگویدکه به خاطر بی چیزی، تربیت آنها بر من سخت است. امام علیه السّلام به او نوشت: اُطْلُبِ الْوَلَدَ فَاِنَّ اللَّهَ یَرْزُقُهُمْ:
بچّه دار شو که خداوند روزی آنها را خواهد داد .( وسائل الشیعة ؛ ج21 ؛ ص360 چاپ قم)
توضیحات
چند نکته درباره سقط جنین:
1. سقط جنین به هر روشی که باشد، در هر مرحله ای، حتی نطفهای که تازه منعقد (بسته) شده باشد حرام است و از گناهان بزرگ میباشد، توجیهاتی نظـیر باردار شـدن در دوران عقـد ،زیاد بودن فـرزندان ،مهمتر بودن تربیت،مشکلات مالی ، پشت سر هم بودن2 بچه؛ مجوزی برای سقط جنین نمیشود ، حتی اگر در حد نطفه و روزهای اولیه باشد البته اگر جان مادر به تشخیص پزشک متخصص و مورد اطمینان در خطر باشدآن هم قبل از دمیده شدن روح که حدود چهار ماهگی است اشکالی ندارد.
2. کسی که سقط جنین را انجام داده باید توبه کرده و دیه پرداخت نماید؛ مثلا دیه نطفه 20مثقال شرعی طلاستکه معادل تقریبا 72 گرم میشود که به وارث جنین پرداخت نماید سقط جنین در برخی موارد کفاره قتل عمد نیز دارد. (مشهور سیستانی، دیه نطفه 105 مثقال نقره است) (سیستانی:سقط در هر سنی که باشد مباشر باید کفاره بدهد) (یعنی 60 روز روزه گرفتن و 60 فقیر را طعام دادن)(اجوبه الاستفتاآت، سوال 1266؛ مسائل جدید ج1 ص 193 و194و195 ج4 ص237 و138 ؛ بهجت س 6284؛ جامع المسائل ج1 س 1752- 1754؛تحریرالوسیله، ج 2،کتاب المواریث، فی کفاره القتل، ص 606 رساله نوین، ج 3، ص 101، گلپایگانی، ارشاد السائل، ص 173،س 638 ، در خصوص مقدار مثقال به گرم نظر مقام معظم رهبری در استفتائات هیئت علمی است؛ بهجت س6233 ج4؛ مکارم؛ ج1 س 1496 و 1487، اجوبه س 1263 صافی جامع الاحکام ج1 س 1408، نوری ج2 ، س 876،تبریزی س 2099، امام ج3 س 12و تحریر ج2 دیه جنین، وحید منهاج ج3 م379؛ مسائلجدیدج1.ص193- 194- 195- ج4 ص237 و138، بهجت س 6284)
خداوند متعال توفیق تربیت فرزندان صالح به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم ضمن عرض تبریک ولادت امام کاظم علیه السلام خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ.
در حقیقت مؤمنان با هم برادرند، پس میان برادرانتان را سازش دهید و از خدا پروا کنید،امید که مورد رحمت قرار گیرید. (الحجرات آیه 10)
توضیحات
دو نکته درباره ایجاد اختلاف بین مومنین:
1. ایجاد اختلاف، که باعث فساد میان مومنین شود از گناهان بزرگ بوده و شرعا جایز نمی باشد که بعضی از مصادیق آن عبارتند از:
الف: ایجاد اختلاف بین زن و شوهر بواسطه سخن چینی ،غیبت کردن از همسر و یا دخالت کردن در زندگی آنها که باعث جدائی یا اذیت زن وشوهر شود.
ب: پدر یا مادر بین فرزندانش در بخشش و هدایا فرق بگذارد به طوری که فرق گذاشتن سبب بر انگیخته شدن فتنه و فساد در بین فرزندان شود، و گرنه فرق گذاشتن بین فرزندان در بخشش ها شرعا اشکالی ندارد.
2. اگر اختلافی میان اعضای خانواده وجود داشته باشد، وجود اختلاف مجوز قطع صله ارحام نمی شود هر چند آن اختلاف، اختلاف در برخی از مسائل اعتقادی یا سیاسی یا اجتماعی باشد. و قطع رابطه با خویشان و ارحام، حرام است.البته توجه شود صله ارحام منحصر به ملاقات حضوری نیست و می توان آن را با بقیه وسائل ارتباطی انجام داد و همچنین اگر ملاقات حضوری سبب ارتکاب گناه خود یا خانواده بشود یا سبب تایید گناه یا تشویق فرد گنهکار بر گناه بشود، باید شیوه مناسب را انتخاب نمود. (اجوبه س 1727 و استفتائات مکارم ج2 س 1074 و مناج ج2 س 38)
خداوند متعال دلهای مومنین را به یکدیگر مهربانتر فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
آشامیدنی های حرام
گفتار روز
سلام علیکم .بسم الله الرحمن الرحیم از پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلم روایت است که فرمودند: إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ أَنْ یَدْخُلَهَا جَسَدٌ غُذِّیَ بِحَرَامٍ
خدای بزرگ و بلند مرتبه بهشت را بر بدنی که با مال حرام تغذیه شود،حرام کرده است. «تنبیه الخواطر {معروف به مجموعه ورام} ص 69»
توضیحات
خوردن برخی از آشامیدنی ها حرام است:
1. اگر آب و یا هر مایعی که نجس شود خوردن و خوراندن آن به دیگران نیز حرام است.
2. خوردن شراب و هر مایعی که مست کننده است، که از گناهان بسیار بزرگ است و در آیات و روایات بسیار مذمت شده است و در حرام بودن آن فرقی بین این نیست که کم باشد یا زیاد و فرقی ندارد مست بشود یا نه؛ حتی خوردن یک قطره از مسکرات هم حرام است حتی نشستن بر سر سفره و میزی که شراب باشد حرام است و کسی که مرتکب این گناه بزرگ شده، باید در حالت طبیعی نمازش را بجا آورد و ترک نماز گناه مجدد است.
3. اگر آب انگور یا انگور به جوش بیایید، تا زمانی که دو سوم آب انگور از بین نرفته است و بخار نشده است، خوردنش حرام است.اما اگر سرکه یا آبغوره به جوش بیاید، خوردن آن اشکالی ندارد. ( بهجت ج4 س 5936 و عروه احکام النجاسه م 32)
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال به همهما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم حضرت امیر المومنین علیه السلام در روایتی می فرمایند: وَ مَا أَعْمَالُ الْبِرِّ کُلُّهَا وَ الْجِهَادُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ عِنْدَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیِ عَنِ الْمُنْکَرِ إِلَّا کَنَفْثَةٍ فِی بَحْرٍ لُجِّی
تمام کارهای نیکو و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چونان قطرهای در برابردریای پهناور است. (وسائل الشیعة، ج16، ص: 134حدیث21170)
توضیحات
یکی از مهمترین وظایف دینی و از اهداف مهم حضرت سید الشهدا علیه السلام و یاران با وفای ایشان فریضه امر به معروف و نهی از منکر می باشد، که دو نکته در این رابطه خدمت عزیزان عرض می شود:
1. یکی از بزرگترین و مهمترین واجبات دینی ما امر به معروف و نهی از منکر است و ترک آن معصیت است، امر به معروف یا نهی از منکر درخواست عمومی جامعه را میطلبد و افراد نمیتوانند در برابر این فریضه الهی ساکت بنشینند. فرقی نمیکند تذکر به صورت مستقیم باشد مثلا زبانا تذکر بدهد یا به طریق غیر مستقیم مانند اینکه پیامک یا نامه اعتراضش را برساند.
2. در امر به معروف و نهی از منکر چند چیز شرط است: یکی از شرایط امر به معروف و نهی از منکر این است که احتمال تاثیر امر و نهی در شخص وجود داشته باشد پس اگر بداند اثر نمیکند واجب نیست؛ اما نباید به بهانه تاثیر نداشتن این واجب را ترک کند زیرا در صورتی که اگر امر یا نهی را تکرار کند یا افراد متعدد امرو نهی کنند احتمال تاثیر باشد در اینصورت امر یا نهی بر تمامی افراد واجب است تا اینکار تاثیر گروهی خود را بگذارد.دیگر اینکه در امر و نهی او مفسده و ضرری نباشد پس اگر بداند یا خوف این باشد که امر یا نهی او ضرر جانی یا آبرویی یا مالی قابل توجه نسبت به او داشته باشد واجب نیست.
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم شخصی به محضر رسول خدا صلی الله علیه و آله شرفیاب شد. به آن حضرت عرض کرد که دوست دارم دعایم مستجاب شود؛ چه کنم؟ پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به او فرمود:طَهِّرْ مَأْکَلَکَ وَ لَا تُدْخِلْ بَطْنَکَ الْحَرَامَ
لقمهات را پاک کن [تا مبادا به حرامی آلوده باشد] و مراقب باش هیچ نوع حرامی را مصرف نکنی. (خوراک خود را پاکیزه کن و غذای حرام نخور) (وسائل الشیعة ؛ ج7 ؛ ص145)
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره کسبهای حرام:
اول: خداوند روزی انسانها را از راه حلال مقدر کرده است و کسبهای حلال نزد اسلام فراوان است.و درامدی هم که از راه حلال بدست میآید شرعا باید در راه حلال خرج شود و مصرف کردن مال در راه حرام جایز نیست.
دوم: برخی از کسب و کارها علاوه بر حرام بودن خود کار، درامدش نیز حرام بوده و انسان مالک آن نمی شود و مدیون است و باید آن پول را به صاحبش برگرداند که به برخی از این کسبها اشاره می شود:
1. درامدی که از راه فروش سی دی و فیلم های مبتذل و خلاف عفت و حیا یا فروش شراب و مسکرات و مانند اینها بدست می اید.
2. درامدی که از راه رشوه و قمار و ربا و دزدی و از این قبیل موارد، بدست می آید.
3 . پولی که از بیت المال بر خلاف مقررات و اجازه حاکم شرع برداشت شده است.
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال به همه مومنین عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و ال محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است امام صادق علیه السلام می فرماید: مَنْ صَلَّى الْمَغْرِبَ وَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ وَ صَلَاةَ الْغَدَاةِ فِی الْمَسْجِدِ فِی جَمَاعَةٍ فَکَأَنَّمَا أَحْیَا اللَّیْلَ کُلُّهُ.
هر کس نماز مغرب و عشا و صبح را با جماعت در مسجد بخواند، گویا تمام شب را شب زنده داری نموده است. وسائل الشیعه، ج8، ص295
توضیحات
دو نکته در باب نماز جماعت:
1. در نماز جماعت بعد از تکبیر امام اگر صف جلو آماده نماز، و تکبیر گفتن آنان نزدیک باشد کسى که در صف بعد ایستاده، مىتواند تکبیر بگوید (ولى احتیاط مستحب آن است که صبر کند تا تکبیر صف جلو تمام شود).(مراجع م1418)
2.کسی که مسافر است و یا دیر به جماعت رسیده اگر بخواهد در رکعت سوم یا چهارم اقتدا کند چنانچه در حالی که امام ایستاده است بخواهد اقتدا کند، باید حمد و سوره را آهسته بخواند و اگر برای خواندن سوره وقت ندارد باید حمد را تمام کند و در رکوع یا سجده خود رابه امام جماعت برساند ،اگر میداندکه برای خواندن حمد زمان کافی ندارد ( بنا بر احتیاط واجب) باید صبر کند تا امام به رکوع برسد بعد اقتدا کند لذا در حالی که امام بعد از تکبیر در حال رفتن به رکوع است نیز اقتدا نکند. (مشهور، رساله مراجع مسأله 1442؛ غیر مشهور : خوئی، بهجت، تبریزی،سیستانی: خودش را به رکوع برساند و م 1441)
خداوند متعال به همه ما توفیق شرکت در نماز جماعت را عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایتی امام صادق علیه السلام فرمودند: سخن همیشگی امیرالمومنین این بوده است أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْعَفَافُ
برترین عبادت عفاف و پاکدامنی است. الکافی (ط - الإسلامیة) ؛ ج2 ؛ ص79
توضیحات
چند نکته کوتاه درباره پوشش و لباس یک فردمسلمان:
1. حفظ پوشش شرعی یکی از مسلمات و ضروریات دینی است که هدف از حجاب و پوشش،گسترش حیا و عفت در جامعه و استحکام و گرم شدن کانون خانواده و جلوگیری از فساد است و فقدان حجاب سبب معاشرتهای نادرست میان زن و مرد و سست شدن کانون خانواده میشود لذا هم مردان و هم زنان واجب است حجاب شرعی را رعایت کنند و مردان مراقب حجاب دختران و همسرانشان باشد و عموم مردم هم نسبت به نهی از منکر در صورت وجود شرایط نهی از منکر نسبت به افراد متخلف، کوتاهی نکنند.
2. در وجوب رعایت پوشش در مقابل نامحرم فرقی بین فامیل و همکار و دکتر و بیگانه ندارد. و همچنین تفاوتی میان مکانهای زیارتی و مجالس عروسی یا مجالس جشن میلاد اهل بیت علیهم السلام نمیباشد.
3. لباسی که مقدار واجب بدن را نمی پوشاند یا لباسی که تنگ و چسبان است که بر جستگیهای اندام زن را مشخّص می کند، پوشیدنش در برابر نامحرم جایز نیست.
خداوند متعال به مردان ما غیرت و به زنان ما عفت عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایت است از امام صادق علیه السلام که میفرمایند: اّلْکَادُّ عَلَى عِیَالِهِ کَالْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّه
کسی که خود را برای روزی خانوادهاش به زحمت می اندازد و کار می کند مانند رزمنده ایست که در راه خدا می جنگد. (کافی (ط- الاسلامیه) ج 5 ، ص 88 ، ح 1)
توضیحات
چند نکته در مورد نقد و نسیه :
1.یکی از راه های کسب سود حلال معامله نسیه است؛ بطور مثال شخصی که پول دارد می تواند با خرید نقدی جنس و فروش نسیه یا قسطی آن به قیمت بیشتر، سود حلال به دست آوردمثلا کالایی که قیمت نقد آن500 هزار تومان است را به 600 هزار تومان نسیه بفروشد .
2. در معامله نسیه باید قیمت و مدت مشخص و معلوم باشد, فروشنده و خریدار میتوانند ابتدا در مورد قیمت و مدت با هم صحبت کنند که به تناسب مدت، قیمت زیاد یا کم شود اما عقد معامله باید بر یک قیمت و مدت معین بسته شود مثلا این کالا را به مبلغ 600 نومان میفروشم که پولش را شش ماه بعد بپردازید
3. مشتری با وجود توانایی باید بدهی خود را در موعد مقرر بپردازد و نباید در اداء دین کوتاهی کند و اگر بدهکار در اداء دین تاخیر کرد، تقاضای مبلغ اضافی و دیر کرد حرام است.[ مراجع مسأله 2105- 2108 ؛ جامع المسائل ج1 س 1041 اجوبه س 1592؛ امام ج2 استفتائات دین س 5؛صافی جامع الاحکام ج2 س 1995، جامع المسائل فاضل ج1 س 1184]
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم از امام صادق علیه السلام روایت شده که میفرمایند: مَنْ بَاتَ عَلَى طُهْرٍ فَکَأَنَّمَا أَحْیَا اللَّیْل
هر کس با وضو (طهارت) بخوابد، گویی شب را به عبادت گذرانده است. ( وسائل الشیعة ؛ ج1 ؛ ص379)
توضیحات
یکی از واجبات وضو مسح سر میباشد؛ لذاچند نکته باید رعایت شود :
1. یک قسمت از چهار قسمت سر که مقابل پیشانی است جای مسح سر است.
2. محل مسح باید خشک باشد. و اگر محل مسح دارای رطوبت کمی است، که هنگام مسح کشیدن، رطوبت دست بر آن تاثیر می گذارد و بر آن رطوبت کم غلبه میکند، مانعی ندارد.البته باید یقین کند که رطوبت دست بر آن رطوبت کم تاثیر و غلبه داشته است. (عروه الوثقی مستحبات وضو م 26)
3. مسح سر لازم نیست که بر پوست سر انجام گیرد بلکه بر موی جلو سر هم صحیح است اما اگر موهای انسان به قدری بلند باشد که به صورت می ریزد یا موهای قسمتهای دیگر سر، چنانچه جلو سر جمع شود مسح بر آنها صحیح نیست.
خداوند توفیق بندگی به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم در روایتی امام صادق علیه السلام می فرماید : مَنْ حَلَفَ عَلَى یَمِینٍ وَ هُوَ یَعْلَمُ أَنَّهُ کَاذِبٌ فَقَدْ بَارَزَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَل
هر کس قسم بخورد و بداند که دروغ می گوید، به جنگ خدا رفته است. الکافی (ط- الإسلامیة) ؛ ج7 ؛ ص435
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره قسم:
1. اگر انسان برای اثبات یا نفی چیزی قسم بخورد، مثل اینکه به مشتری بگوید به خدا قسم این جنس کیفیتش درجه یک است و مانند اینها، چنانچه راست بگوید، قسمش کراهت دارد و اگر راست نباشد، قسم دروغ است و گنهکار است ولی کفاره ای ندارد.
2. اگر انسان از روی قصد به نام خداوند متعال یا صفات مخصوص خدای متعال قسم بخورد کاری را که برایش ممکن است و از جهت شرعی یا دنیایی پسندیده است انجام دهد یا کار حرام و ناپسندی را ترک کند، باید به این قسم عمل کند مانند اینکه بگوید: بخدا قسم میخورم هر روز یک صفحه قرآن بخوانم یا قسم بخورد که کشیدن سیگار را ترک کند.در این صورت عمل به قسم واجب است و ترک عمدی آن موجب کفاره است.اما اگر در همین صورت قرآن یا یکی از ائمه قسم بخورد که کاری را انجام دهد، عمل به چنین قسمی واجب نیست.(توضیح المسائل مراجع م 2670 و 2671)
خداوند توفیق عمل به تعهدات دینی و اجتماعی را به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمودند: اِنَّ مَعَ اْلاِسْرافِ قِلَّةَ الْبَرَکَةِ.
همانا اسراف با کمى برکت همراه است. (وسائل الشیعه، ج 15، ص 261.)
توضیحات
چند نکته درباره اسراف و تبذیر:
1. اسراف و تبذیر از گناهان کبیره است و باید از آن پرهیز شود، زیاده روی در مصرف بیش از مقدار نیاز را اسراف میگویند و مال را بیهوده مصرف کردن تبذیر گفته می شود.لذا باز گذاشتن شیر آب هنگام شستن خودرو یا مسواک زدن یا وضو گرفتن یا کوتاهی در نگهداری نان که منجر به دور انداختن نان می شود، از مصادیق اسراف و تبذیر است. ( اجوبه س1469)
2. اگر کسی تمام مال یا بخشی از اموالش را اسراف یا تبذیر کند یا در راه حرام مصرف کند، علاوه بر اینکه گناه کرده است باید خمس آن مقداری که در راه حرام مصرف شده یا اسراف یا تبذیر شده است، باید پرداخت کند و نسبت به مقدار خمسش مدیون است.(توضیح المسائل مراجع م 1775، توضیح المسائل جامع ایت الله سیستانی،2317،عروه مایجب فیه الخمس م 61)
خداوند متعال همه ما را از شاکرین نعمت هایش قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است از امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف که فرموده اند: فَلایَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ یَتَصَرَّفَ فِی مَالِ غَیْرِهِ بِغَیْرِ إِذْنِه
براى هیچ کس حلال نیست که بدون اذن صاحب مال، در مال او تصرّفکند. ( وسائلالشیعة، ج9، ص:ص540و541، ح12670چاپ قم)
توضیحات
دو نکته در مورد اموال بچه نابالغ:
1. اختیار اموال بچه نابالغ با پدر و پدر بزرگ پدری است و میتوانند در اموال بچه به شرطی که به ضررش نباشد، تصرف کنند مثلا اموالش را در محلی مطمئن سرمایهگذاری کنند یا نیازهای بچه را با آن تامین کنند هر چند به نظر تعدادی از مراجع عظام تقلید باید تصرف ولی به مصلحت بچه باشد. (مشهور عدم المفسده را کافی میدانند ولی،"آیه الله وحید آیت الله مکارم بنا بر احتیاط": لازم است مصلحت و نفع طفل رعایت شود، رساله مراجع مساله 2087، رساله آیه الله وحید 2115)
2. اگر پدر و پدربزرگ پدری فوت کرده باشند در صورتی که آنها شخصی را به عنوان وصی و سرپرست بچههای نابالغ برای بعد از خودشان انتخاب کرده باشند همان شخص سرپرستی بچهها را به عهده میگیرد ولی اگر انتخاب نکرده باشند باید ورثه به حاکم شرع مراجعه کرده تا برای بچه های نابالغ قیم انتخاب نماید،
3. قیم و وصی فقط در صورتی میتوانند در مال طفل تصرف کنند که مصلحت و منفعت طفل رعایت شود. بنابر این اگر مادر یا هر فرد دیگری با اجازه حاکم شرع به عنوان قیم انتخاب شده است فقط در مواردی میتواند اموال کودک را مصرف کند که به مصلحت کودک باشد. (رسالهمراجعمساله 2078)
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم در روایت است از حضرت رضا علیه السلام که میفرمایند: أوَّلُما یُحاسَبُ الْعَبْدُ عَلَیْهِ، الصَّلاهُ فَإنْ صَحَّتْ لَهُ الصَّلاهُ صَحَّ ماسِواها، وَ إنْ رُدَّتْ رُدَّ ماسِواها.
اوّلین عملى که از انسان (در قیامت) مورد محاسبه و بررسى قرار مىگیرد نماز است، چنانچه نماز صحیح ومقبول واقع شود، بقیه اعمال و عبادات نیز قبول مىگردد و گرنه باقی اعمال نیز مردود خواهد شد. ( فقه الرضا علیه السلام ؛ ص100، مستدرک الوسائل: ج 3، ص 25، ح 4)
توضیحات
مکانی که انسان می خواهد در آنجا نماز بخواند باید شرائطی داشته باشد که به دو شرط از آنها اشاره می شود:
1. غصبی نباشد . بنابراین خانه ای که به چند نفر ارث رسیده اگر سهم افراد مشخص و جدا نشده،بدون اجازه یا رضایت دیگر ورثه نمىتوانند در آن ملک تصرف کند، و نماز خواندن در این خانه باطل است. و یا اگر فردی فوت کند و از خودش ملکی بجا بگذارد و در میان ورثه صغیر و یا دیوانه باشد بدون اجازه ولیّ صغیر و دیوانه، در آن مکان نماز خواندن صحیح نیست. (رساله مراجع مساله ٨٧٢ و877و 869) (مشهور: فتوی، احتیاط واجب: سیستانی، مکارم، احتیاط مستحب: زنجانی)
2. محل سجده و جایی که پیشانی نماز گزار روی آن گذاشته می شود مثل روی مهر باید پاک باشد اما غیر از محل سجده مثل فرش یا سجاده چنانچه نجس باشد، اشکالی ندارد بشرط اینکه نجاست مکان نجس به بدن یا لباس نماز گزار سرایت نکند.(العروه الوثقی فصل فی مکان المصلی، الثامن)
خداوند توفیق نماز با حضور قلب به همه ما عنابت فرماید به برکت صلواتی بر محمد و ال محمد
گفتار روز
سلام علیکم، بسم الله الرحمن الرحیم از امام باقر علیه السلام روایت شده که می فرمایند:
إِنَّ الزَّلَازِلَ وَ الْکُسُوفَیْنِ... مِنْ عَلَامَاتِ السَّاعَةِ فَإِذَا رَأَیْتُمْ شَیْئاً مِنْ ذَلِکَ فَتَذَکَّرُوا قِیَامَ السَّاعَةِ.
زلزله ها و خورشید و ماه گرفتگی از نشانه های رستاخیزند، هنگامی که یکی از اینها را مشاهده کردید به یاد روز رستاخیز بـیفتید. (وسائل الشیعة؛ ج7، ص: 487)
توضیحات
با توجه به ماه گرفتگی امشب چند نکته درباره نماز آیات عرض می شود:
1-یکی از مواردی که به سبب آن نماز آّیات واجب می شود، ماه گرفتگی است.و از وقتى که ماه شروع به گرفتن مىکند وقت خواندن نماز ایات شروع می شود وبنابر نظر اکثر مراجع عظام تا زمانی که به حالت طبیعی برنگشته است وقت نماز ادامه دارد.(مخالف : حضرت امام ، نوری بنابر احتیاط واجب وبهجت فتوی: به قدرى تاخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند. )
2-اگر کسی از ماه گرفتگی اطلاع پیدا نکند و بعد از باز شدن ماه بفهمد که تمام ماه گرفته بوده، باید قضای نماز آیات را بجا آورد.رساله مراجع م 1499
3- نماز آیات دو رکعت است که در هر رکعتی پنج رکوع دارد و آسان ترین روش خواندن نماز ایات این است که انسان در رکعت اول بعد از نیت و تکبیر و خواندن حمد، یک سوره کامل بخواند و همان سوره را به پنج قسمت تقسیم کند و بعد از هر قسمتی به رکوع رود (امام خامنه ای سیستانی : به احتیاط واجب به بسم الله الرحمن الرحیم اکتفا نکند) و سر بردارد و بدون این که حمد بخواند قسمت دوم همان سوره را بخواند و به رکوع رود و همین طور تا پیش از رکوع پنجم سوره را تمام نماید و رکعت دوم هم به همین صورت خوانده می شود و سپس تشهد و سلام را می گوید..(رساله مراجع م 1507 ،1508عروه الوثقی فصل فی صلاه الایات م1 )
خداوند متعال ما را اهل توجه به آیاتش قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
غسل
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است از امام رضا علیه السلام که به نقل از پیامبراکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: إِنَیَوْمَ الْجُمُعَةِ سَیِّدُ الْأَیَّامِ یُضَاعِفُ اللَّهَ فِیهِ الْحَسَنَاتِ وَ یَمْحُو فِیهِ السَّیِّئَاتِ وَ یَرْفَعُ فِیهِ الدَّرَجَاتِ وَ یَسْتَجِیبُ فِیهِ الدَّعَوَاتِ
جمعه سرور ایام است و خداوند در آن حسنات را مضاعف و گناهان و معاصی را محو می کند، درجات مؤمنان را بالا می برد و دعاها را مستجاب میکند. ( الکافی (ط- الإسلامیة)/ ج3/414/ص413)
توضیحات
روز جمعه طبق روایات معصومین علیهم السلام سید و سرور ایام و دارای اعمال و آدابی است از جمله یکی از اعمال مستحب و سفارش شده در روز جمعه غُسل جمعه است ؛ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در اهمیت آن میفرماید: «هیچگاه غسل جمعه را ترک نکن، هر چند ناچار باشی از پول غذا و خوراک خود صرفه جویی کرده و برای غسل خرج کنی؛ چرا که غسل جمعه یکی از بزرگترین و برترین کارهای مستحب است.»
اما چند نکته درباره احکام غسل:
1. زمان غسل جمعه از اذانصبح تا اذان ظهر است و بهتر است نزدیک ظهر انجام شود و اگر تا ظهر انجام ندهد بهتراست بدون نیت اداء و قضاء تا غروب جمعه بجا آورد و کسی که در روز جمعه موفق نشده مستحب است در روز شنبه قضای آنرا انجام دهد. (رساله مراجع مساله 644و 647)
2.غسل چه واجب باشد مثل غسل جنابت و مس میت و چه مستحب باشد مانند غسل جمعه کیفیت و روش همه آنها به یک شکل است و انسان می تواند چند غسل واجب و مستحب را باهم نیت نماید و همه را با یک غسل انجام دهد.( رساله مراجع م360)
3. درغسل ترتیبی به نیت غسل مثلا غسل جنابت اول سر و گردن بعد طرف راست و بعد طرف چپ بدن را شستشو می دهد.(فتوی یا احتیاط و به نظر برخی از مراجع عظام بعد از سر و گردن بدن را بشوید کافی است و ترتیب واجب نیست: خوئی، تبریزی، سیستانی، زنجانی مکارم: ترتیب را مستحب می دانند)( رساله مراجع م362)
4. به نظر اکثر مراجع: اگر در بین غسل کاری که وضو را باطل میکند انجام دهد مثلا ادرار کند، غسل باطل نمىشود ولی برای نماز باید وضو بگیرد. (به نظر برخی از مراجع غسل باطل می شود: خوئی، بهجت:فتوی، تبریزی: احتیاط واجب)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا امام خامنه ای صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم از امام صادق علیه السلام روایت است که می فرمایند: إِنَّ لِلْجُمُعَةِ حَقّاً وَ حُرْمَةً فَإِیَّاکَ أَنْ تُضَیِّعَ أَوْ تُقَصِّرَ فِی شَیْءٍ مِنْ عِبَادَةِ اللَّه
براى روز جمعه در پیشگاه خداوند، حق و احترامى است ( که باید مراعات شود) پس بپرهیز و بر حذر باش از اینکه حق جمعه را ضایع نموده و در عبادت خدا در این روز کوتاهی کنى! (کافی ج3 ص414)
توضیحات
چند نکته کوتاه درباره نماز جمعه:
1. یکی از با فضیلت ترین اعمال روز جمعه شرکت نماز جمعه است و به نظر اکثر مراجع در زمان غیبت امام زمان علیه السلام کسی که نماز جمعه می خواند بجای نماز ظهر کافی است و دیگر نیازی به خواندن نماز ظهر جمعه نیست و می تواند بجای نماز جمعه نماز ظهر را بخواند که مستحب است همان اول وقت بخواند.و شخصی که مسافر است می تواند در نماز جمعه شرکت کند و نماز جمعه اش صحیح است. ( نماز ظهر نیز بنا بر احتیاط خوانده شود: صافی،گلپایگانی،)
2. کسی که در نماز جمعه شرکت کرده ( بنا بر احتیاط: سیستانی، مکارم، خوئی) واجب است به خطبهها گوش کند و همچنین باید از هر کاری که باعث از بین رفتن فایده خطبهها یا گوش ندادن می شود مانند صحبت کردن با دیگران پرهیز کند.
3. کسی که به خطبهها نرسیده می تواند در نماز جمعه شرکت و کفایت از نماز ظهر نیز میکند حتی اگر در رکعت دوم قبل از رکوع برسد نیز کافی است و رکعت دوم را فرادا انجام دهد. (رساله مراجع ص852 مساله38و صفحه858 و 847 ،842،862)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد .
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایت است از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله که میفرمایند: لَتَأْمُرُنَّ بِاَلْمَعْرُوفِ وَ لَتَنهُنَّ عَنِ المُنکَرِ أَوْ لَیَعُـمَّنـَّـکُمْ عـَذابُ اللّه.
امر به معروف کنید و از کارهاى زشـت نهى کنید و گرنه عـذاب خدا همه شـما را فراخواهد گرفت. (وسائل الشیعة ؛ ج16 ؛ ص135)
توضیحات
1. یکی از واجبات دین امر به معروف و نهی از منکر است و ترک آن معصیت است و حتی اگر کسی خودش درخفا و پنهان گناهی را مرتکب شود باز هم در صورت مشاهده همان گناه از دیگری باید نهی از منکر کند.(مراجع م2786 در ملحقات رساله امام و فاضل و نوری)
2. اگر انسان گناهی مانند غیبت، رشوه و ربا خواری، بدحجابی و پایمال کردن بیت المال و منکرات دیگر را مشاهده کند نگوید به من ارتباطی ندارد و کسی هم که به او تذکر داده می شود نمی تواند بگوید به تو ارتباطی ندارد و اگر هم گفت نباید اعتنا کرد و ناراحت شد و بهترین سلاح فریضه امر به معروف و نهی از منکر زبان است؛ آن هم با زبانی نرم و بدور از خشم و نفرت، و اگر تمامی افراد جامعه به همین مقدار عمل کنند به تعبیر مقام معظم رهبری گناه در جامعه خواهد خشکید.
3. امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه و تکلیف الهی است و انسان نمی تواند به بهانه اینکه دیگران به این وظیفه عمل نمی کنند، این امر مهم را در جایی که شرایطش هست ترک کند و همین که هر کدام از مومنین به وظیفه خود عمل کنند در نتیجه یک امر همگانی شده و تاثیرگذار خواهد بود.
خداوند متعال توفیق انجام به این وظیفه مهم را به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد..
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم در حال عبور رسیدند به کنار قبری که روز گذشته شخصی را در آن دفن کرده بودند، بستگان و فامیل سر قبر جمع شده بودند برای تعزیت و فاتحه خوانی ، حضرت وقتی چشمشان افتاد این جمله را فرمودند: لَرَکْعَتَانِ خَفِیفَتَانِ مِمَّا تَحْتَقِرُونَ أَحَبُّ إِلَى صَاحِبِ هَذَا الْقَبْرِ مِنْ دُنْیَاکُمْ کُلِّهَا.
دو رکعت نماز مختصر که شما اقامه میکنید و آن را کوچک وحقیر می شمرید در نزد این میت از همه دنیا ی شما بهتر است . (مجموعه ورام، ج2، ص225)
توضیحات
چند نکته کوتاه درباره زیارت اهل قبور:
1. زیارت اهل قبور در تمام ایام سفارش شده و در صبح روز شنبه و روز دوشنبه و پنجشنبه و خصوصا عصر پنجشنبه بیشتر سفارش شده است.
2. مستحب است انسان دست را روی قبر بگذارد و رو به قبله هفت مرتبه سوره قدر بخواند همچنین قرائت سوره های یس ، حمد ، معوذتین (سوره های ناس و فلق) و آیه الکرسی مستحب است .
3. همچنین دعا کردن و حاجت خواستن نزد قبر پدر و مادر مستحب است و باید توجه داشته باشیم که بهترین راه احسان به اموات ، انجام واجباتی است که از آنها قضا شده مثل نماز و روزه، دادن بدهکاریهای میت و پرداخت رد مظالم که رد مظالم در جایی است که می دانیم به کسی بدهکار بوده ولی به طلبکار دسترسی نداریم و بعد ازانجام واجبات میت انجام خیرات مثل ساختن مسجد ، مدرسه علمیه ، بیمارستان و وقفیات ... که باقی می ماند از کارهای بسیار خوب است. (العروه الوثقی، مستحبات الدفن35 و احکام الاموات مساله2 ؛ رساله مراجع م 2719 و 272 - 2722)
خداوند متعال همه اموات رامورد رحمت و مغفرت خودش قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم از امام رضا علیهالسلام روایت است که می فرمایند: الصَّغَائِرُ مِنَ الذُّنُوبِ طُرُقٌ إِلَى الْکَبَائِرِ، وَ مَنْ لَمْ یَخَفِ اللَّهَ فِی الْقَلِیلِ لَمْ یَخَفْهُ فِیالْکَثِیر
گناهان کوچک راههاى به سوی گناهان بزرگ هستند. کسى که از خداى تعالى در گناه کوچک ترس نداشته باشد، در گناهان بزرگ هم از او نمىهراسد. (عیونالاخبار ، ج2،ص180؛ بحارالانوار، ج68، ص174)
توضیحات
چند نکته درمورد مراجعه به پزشک:
1. رعایت نگاه و پوشش در مقابل هر نامحرمی واجب است و فرقی نمیکند که نامحرم فامیل باشد یا غیر فامیل و همکار باشد یا غیر همکار.
2. اگر بیمار بخواهد به پزشک غیر همجنس خودش مراجعه کند مثل اینکه خانم بخواهد به پزشک مرد مراجعه کند، چنانچه مداوا یا معاینه مستلزم لمس بدن یا نگاه به غیرگردی صورت و دستها تا مچ باشد، مراجعه کردن حرام است هر چند پزشک غیر همجنس به نظر اکثر فقهاء تخصص و مهارت بیشتری داشته باشد بنابراین بیمار نمیتواند برای سونوگرافی یا تزریقات به پزشک غیر همجنسخود مراجعه کند البته در صورتی که ضرورت و اضطراری در میان باشد مثل اینکه همجنس نتواند بیماری را درمان کند، در این صورت به مقدار ضرورت جایز است. (مخالف: ایت الله سیستانی و تبریزی در صورتی که درمان اضطرار داشته باشد و پزشک غیر همجنس تخصص و مهارت بیشتر داشته باشد اشکالی ندارد منهاج ج2 کتاب نکاح م 21)
3. پزشک نمیتواند بدون ضرورت به بدن جنس مخالف نگاه غیر مجاز داشته باشد و یا بیمار نامحرم را لمس کند. (اکثر مراجع؛صرفا جهت اطلاع: مخالف آیت الله سیستانی وتبریزی. منهاج ج2 کتاب نکاح م 21 و استفتائات مکارم ج1 س 1572و بهجت ص 30 س 5و6،امام ج 3 س48 و49و فاضل ج1 س 2088 و هدایه العباد ج2 م 22). (با استفاده از عروه کتاب نکاح م 35 با استفاده از منهاج سیستانی م14- 15 م20- 21- 22با استفاده از تحریر کتاب نکاح م22رساله مراجع مساله 2441).
تعجیلدرفرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم با عرض تبریک به مناسبت میلاد حضرت رضا علیه السلام، حضرتش در روایتی می فرمایند: ...مَنْ زَارَنِی فِی تِلْکَ الْبُقْعَةِ (ارض طوس)کَانَ کَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ ص....
هر که مرا در طوس زیارت کند مانند کسى است که رسول خدا را زیارت کرده است و در ادامه حضرت می فرمایند: و براى او پاداش هزار حج مقبول و هزار عمره مقبول نوشته خواهد شد و من و پدرانم روز قیامت شفاعت کننده او خواهیم بود. (من لایحضره الفقیه، ج2، ص: 585)
توضیحات
چند نکته درباره زیارت:
1. از مستحباتی که سفارش شده و فضیلت زیادی دارد زیارت معصومین علیهم السلام است که پسندیده است زائر قبور معصومین آداب زیارت را رعایت کند مثل وضو داشتن و غسل زیارت نمودن، پوشیدن لباس خوب و تمیز، معطر کردن خود، توجه داشتن به خداوند متعال، اذن دخول خواندن، ذکرگفتن، گامها را کوتاه برداشتن، خواندن زیارتهایی که از ائمه اطهار علیهم السلام نقل شده ( مثل زیارت امین الله و جامعه کبیره) توجه به معانی آنها، خواندن نماز زیارت.
2. کسانی که عذر شرعی دارند (جنب و حائض ) میتوانند به صحنها و رواقهای حرم مشرف شوند اما توقف زیر گنبد مطهر و در مساجد حرم مثل مسجد گوهر شاد و صحن آن حرام است. (مشهور: توقفحراماست؛ زنجانی(فتوی)، گلپایگانی،صافی و بهجت (بنابر احتیاط): ورود حراماست) اما حرمامام زاده ها اگر مسجد نداشته باشد این حکم را ندارد. (توضیح المسائل مراجع مساله 355 )
3. آنچه زائرین عزیز در هنگام زیارت باید توجه ویژهای داشته باشند این است که زیارت مستحب است و آزار و اذیت دیگران حرام است، لذا در هنگام دست رساندن ضریح یا عبور و مرور یا خواندن زیارت و دیگر شوون زیارت همراه با اذیت و آزار زائرین نباشد.
خداوند متعال زیارت با معرفت معصومین علیهم السلام را نصیب همه ما بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
