بیان بین الصلاتین

حدیث گفتار روز
(خصال، ج 2، ص: 621)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
یکی از اذکار مهم در نماز تکبیر (الله اکبر) است؛ "الله اکبر" یعنی خدا بزرگتر و برتر از آن است که قابل توصیف باشد. در روایتی از امام صادق علیه السلام درباره این ذکر نماز نقل شده که فرموده اند:‏ اِذا کَبَّرْتَ فَاسْتَصْغِرْ ما بَیْنَ الْعُلا وَ الثَّری دُونَ‏ ‏کِبْرِیائِهِ؛ ...

چون تکبیر نماز را گفتی، آن چه را بین آسمان و زمین است در برابر بزرگی خدا کوچک و حقیر شمار. (خصال، ج 2، ص: 621)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

اما چند نکته شرعی درباره احکام تکبیره الاحرام نماز:
1. به فتوای مشهور مراجع تقلید یکی از ارکان نماز، تکبیرة الاحرام است که ترک عمدی و سهوی آن نماز را باطل می‌کند. (1)
2. هنگام گفتن تکبیره الاحرام بدن باید آرامش داشته باشد ولی حرکت دست‌ها به تنهایی در هنگام گفتن تکبیرةالاحرام اشکال ندارد بلکه به نظر مشهور مراجع تقلید مستحب است نمازگزار موقعی که شروع به گفتن تکبیر می کند، دستها را به سمت موازات گوش بالا ببرد به این صورت که وقتی دست ها مقابل گوش ها‏ ‏رسید تکبیر هم تمام شود. (2)
3. تمام تکبیرهای نماز غیر از تکبیرة الاحرام، مستحب است و تمامی تکبیرهای مستحبی را نیز چنانچه به قصد تکبیر مستحبی نماز بگوید به نظر اکثر مراجع عظام تقلید باید در‌حال آرامش بدن‌گفته شود. (3)
خداوند متعال توجه و حضور قلب در نماز را به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
نکات توضیحی و منابع:
(1) شبیری زنجانی: گفتن «اللّه أکبر» در اول هر نماز واجب است، ولى ظاهراً رکن نیست، پس اگر آن را فراموش کند و در رکوع یا بعد از آن متوجه شود نمازش صحیح است. (رساله مراجع مساله948)
(2) (رساله مراجع مساله951)
(3) صافی، گلپایگانی: فتوی. امام خمینی، زنجانی، سیستانی، نوری، فاضل، وحید: بنابر احتیاط واجب. خوئی، تبریزی: احتیاط مستحب. (اجوبه الاستفتائات س434، رساله مراجع مساله 965 ؛ عروة الوثقی کتاب الصلاة القیام مساله29)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(الکافی، ج2، ص209)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
شهادت مظلومانه رئیس مذهب را محضر یکایک شما عزاداران تسلیت عرض می کنم.
یکی از سفارشات اسلام اصلاح روابط بین مومنین است که به معنای زدودن دشمنی ها و تبدیل آن به دوستی و صمیمت است که مورد سفارش و سیره اولیاء الهی نیز می باشد. به عنوان نمونه نقل شده است امام صادق علیه السلام به یکی از شاگرادانشان به نام مفضل بن عمر فرمودند: إذا رَأیتَ بینَ اثنَینِ مِن شِیعَتِنا مُنازَعَةً فافتَدِها مِن مالی.

هرگاه میان دو نفر از شیعیان ما نزاعى [بر سر مال و اموال] پیش آمد با هزینه کردن از اموال من میان آن دو آشتی و صلح برقرار کن! (الکافی، ج2، ص209)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

همانگونه که در اسلام سفارش به اصلاح روابط بین مومنین شده است در مقابل یکی از گناهان ایجاد اختلاف بین افراد است که قصد داریم مصادیقی را در این باره عرض کنیم:
الف: ایجاد اختلاف بین زن و شوهر بواسطه سخن چینی، غیبت کردن از همسر و یا دخالت کردن در زندگی آنها که باعث جدائی یا اذیت زن و شوهر شود. (برخی از والدین هستند که به گمان خودشان برای امتیاز گیری از طرف مقابل (عروس یا داماد خانواده) مطالب و توصیه هایی به فرزندشان دارند که جز ایجاد اختلاف بین ایشان هیچ ثمره ی دیگری ندارد که این مسلّماً حرام است)
ب: ایجاد اختلاف بین فرزندان یکی دیگر از مصادیق این گناه است مثلا اگر فرق گذاشتن والدین (در هدیه دادن یا تقسیم اموال در دوران حیات) بین ایشان سبب بر انگیخته شدن فتنه و فساد شود حرام است.
ج) گاهی اوقات است که افراد با بیان مطالبی که خود آنها نیز معمولا معصیت است (دروغ، تهمت، غیبت، توهین، سخن چینی و ...) سبب اختلاف در روابط بین خویشان و دوستان می شوند؛ لذا باید در گفتارمان دقت کنیم. (1)
خداوند متعال دلهای مؤمنین را به یکدیگر مهربان تر فرماید هدیه محضر امام صادق علیه السلام صلوات بر محمد و آل محمد
نکات توضیحی و منابع:
(1) (اجوبه الاستفتائات س 1728 ؛ استفتائات مکارم ج2 س 1074 ؛ مناج الصالحین ج2 م 38)

شام شهادت امامنا الصادق علیه السلام
جزئیات
حدیث گفتار روز
(امالی طوسی: ص168 ، ح 280)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. ضمن عرض تسلیت شهادت حضرت صادق علیه السلام
حضرتش در روایتی می فرمایند: مَنْ تَعلَّم ِ لِلّه و عَمِلَ ِلله وَ عَلَّم ِلله دُعِیَ فی مَلکوتِ السّماواتِ عظیماً

کسی که برای خدا علم را بیاموزد و به آن عمل کند و به دیگران نیز یاد دهد، در آسمان‌ها از او به بزرگی یاد می‌شود. (امالی طوسی: ص168 ، ح 280)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

یکی از دغدغه های معصومین علیهم السلام و همچنین امام صادق علیه السلام نسبت به مسلمین یادگیری و ترویج مباحث دینی می باشد.
دو نکته شرعی کوتاه در این رابطه :
1. مسائلى را که انسان غالبا به آنها احتیاج دارد واجب است، یاد بگیرد تا در هنگام عمل بر خلاف وظیفه شرعی خود رفتار نکند. مانند احکام نماز، روزه، معاملات مثل احکام خرید و فروش یا احکام وام و تسهیلات. (1)
2. در بعضی موارد آموزش دیگران نیز بر انسان واجب می شود که به دو مورد اشاره می شود:
الف: بر پدر و مادر واجب است که فرزندان خود را از کودکی، تربیت دینی کنند و به وظایف شرعی آشنا کنند؛ بنابر این اگر نسبت به مسائل شرعی فرزند کوتاهی شود و در زمان بلوغ، عدم رعایت وظایف شرعی فرزند به خاطر کوتاهی پدر و مادر باشد، والدین مسؤل خواهند بود. مثل مساله حجاب دختر. (2)
ب: چنانچه فردی در موردی بی‌اطّلاع از حکم شرعی باشد و به علّت ندانستن مسأله شرعی، واجبی را ترک یا حرامی را مرتکب گردد، در صورتی که احتمال تأثیر وجود داشته باشد، راهنمایی او و یاد دادن مسأله شرعی واجب است؛ مانند کسی که نمی‌داند استفاده از انگشتر طلا بر مرد حرام است یا گوش دادن به موسیقی لهوی و غنا حرام است یا پوشش قدم پای زن در مقابل نامحرم واجب است و به علّت جهل به حکم شرعی و ندانستن مسائل محلّ ابتلایش، این موارد را رعایت نمی‌کند، ارشاد او با وجود شرایط واجب است. (3)
خداوند مراتب تسلیت ما را محضر حجتش ابلاغ فرماید و به همه ما توفیق کسب معارف دین و عمل به آن را عنایت فرماید تعجیل در فرج امام عصر و سلامتی مراجع عظام تقلید خاصه امام خامنه ای حفظه الله صلوات بر محمد و ال محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع، مساله 11)
(2) (تحریرالوسیله، کتاب حجر، م 11 ؛ عروه الوثقی، فصل فی صلاه القضاء م36 ؛ منهاج الصالحین ج2 م1078 ؛ رساله مراجع ذیل مساله 1389)
(3) (تحریر الوسیله، ج۱، کتاب امربه‌معروف، القول فی شرائط وجوبهما، م 24 ؛ توضیح المسائل جامع، م2222؛ امام خامنه ای، سایت استفتاء خصوصی ش 824789 ؛ بهجت، استفتائات، ج1، س112 ؛ فاضل، جامع المسائل،ج2، س94 ؛ سیدابوالقاسم خویی، صراط النجاه، ج۳، س۹۴۵ ؛ سیدابوالقاسم خویی، استفتائات، تقلید، س۱۴)

شب شهادت حضرت امام جعفر صادق علیه السلام
جزئیات
حدیث گفتار روز
قرب الإسناد : 36/117.

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم.
فُضَیل بن یَسار از حضرتش روایت کرده است که روزی امام صادق به من فرمودند: تَجلِسونَ و تُحَدِّثونَ؟ آیا با هم مى نشینید و گفتگو مى کنید؟ عرض کردم: آرى ، فدایت شوم؛ حضرت فرمودند: إنَّ تلکَ المَجالِسَ اُحِبُّها ، فأحْیوا أمْرَنا، فَرَحِمَ اللّه ُ مَن أحْیا أمْرَنا.

من این مجالس را دوست دارم. اى فضیل ! راه ما را زنده نگه دارید. رحمت خدا بر آن که امر ما را زنده بدارد. اى فضیل! هر کس ذکر ما را بگوید یا در حضور او ذکر ما شود و از چشمش به اندازه پر مگسى اشک درآید خداوند گناهان او را مى بخشد. (قرب الإسناد : 36/117.)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

برگزاری و بپاداری مجالس اهل البیت علیهم السلام بسیار سفارش شده است و مورد تاکید دین است. خوشا به حال کسانی که توفیق بپاداری مجالس اهل البیت علیهم اسلام را دارند.
اما آنچه در این باب اهمیت دارد چگونگی برگزاری این مراسم پر نور و برکت است.
بهترین شیوه برای مجالس عزاداری اهل بیت علیهم السلام این است که علاوه بر عزاداری متعارف، احکام حلال و حرام خدا بیان شود؛ و این مجالس همراه معرفت و افزایش بینش شیعیان باشد و اعتقادات ایشان نیز تقویت گردد و محبتشان به ائمه اطهار علیهم السلام مستحکم گردد؛ (1)
در ایام عزاداری انجام گناه و هر کاری که عرفا بی احترامی به اهل بیت علیهم السلام باشد حرام است مثل پخش موسیقی لهوی یا حضور در مجالس مختلط، که این ها همیشه حرام اما در ایام عزای اهل البیت علیهم السلام گناهش بیشتر است. (2)
عزاداران محترم باید از هر عملی‏ که باعث اذیت دیگران می شود پرهیز نمایند مانند بلند کردن غیر متعارف صدای بلندگوها ‏که سبب مزاحمت برای همسایه‌ها می شود. (3)
خداوند متعال همه ما را جزء عزاداران واقعی اهل بیت علیهم السلام قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (سیستانی استفتائات کتبی در گروه علمی حرم ؛ استفتائات مکارم ج1 س575)
(2) مسائل جدید از دیدگاه علماء و مراجع تقلید ج2 برپایی مجالس عروسی در ایام شهادت معصومین ص49 و50.
(3) (اجوبه الاستفتائات س1448)

جزئیات
حدیث گفتار روز
تحف العقول : 359.

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در روایتی از امام صادق علیه السلام راجع به عفت و پاکدامنی نسبت به ناموس مردم اینگونه نقل شده است: عِفّوا عَن نِساءِ النّاسِ تَعِفَّ نِساؤکُم

نسبت به زنان مردم عفّت ورزید تا نسبت به زنان شما عفّت ورزند. تحف العقول : 359.

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

زنان و مردان نسبت به یکدیگر یا محرمند و یا نامحرم و حالت سومی در بین این دو وجود ندارد.
در اسلام، فقط سه گروه محرم می باشند و غیر از این موارد همه نامحرم می باشند: 1- کسانی که با ولادت به افراد محرم می شوند (محارم نسبی مانند مادر، خاله، عمه، عمو، دایی و ...)، 2- کسانی که با ازدواج کردن محرم می شوند (محارم سببی، مانند مادر زن، پدرشوهر، فرزند شوهر و ...) 3- محرمیتی که با شیر خوردن یک کودکی از یک مادر حاصل می شود البته شرایطی دارد. (محارم رضاعی) که اگر با شرایطش محقق شود آن کودک از لحاظ محرمیت دقیقا مثل فرزند واقعی آن زن می شود و تمام محرمیتهایی که در تولد نسبت به آن خانواده تصور دارد برای این کودک شیرخوار نیز ایجاد می شود.
تا اینجا پس دایره محارم مشخص شد و غیر این سه گروه (مثل برادرشوهر، خواهرزن) نامحرمند و لازم است به طور کامل در رعایت احکام نگاه، پوشش و ارتباطات دقت شود؛
اما دو سه تا تذکر شرعی:
1- کسانی که فرزند خوانده به منزل می آورند صرف این عمل محرمیت نمی آورد مگر آنکه از طریق عقد ازدواج و یا شیرخوارگی (در صورتی که شرایط باشد) محرمیت درست کنند. البته احکام دقیقی دارد و باید جدا و مفصل بررسی شود.
2- چیزی به نام صیغه خواهر و برادری که باعث ایجاد محرمیت بشود در اسلام وجود ندارد. (1)
3- قبل از عقد ازدواج، دختر و پسر با هم نامحرم هستند حتی اگر به نام هم باشند و قصد قطعی ازدواج داشته باشند، بنابر این لازم است که در ارتباط تا قبل از عقد ازدواج مثل دو نامحرم حریمهای شرعی را رعایت کنند.
از خداوند متعال درخواست می کنیم به همه ما توفیق یادگیری و عمل به دستورات دینی را مرحمت کند به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
منابع و نکات توضیحی:
(1) (استفتائات بهجت ج4 س4960)
(2) (رساله مراجع قبل از مساله 2363 و 2464)

جزئیات
حدیث گفتار روز
بحارالانوار، ج ۴۷، ص ۵۹

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در نقل است امام صادق (علیه السلام) به یکی ازخدمت‌گزارانشان (به نام مصادف) مبلغی دادند و به او فرمودند با این پول کالایی تهیه کن و تجارت کن! او همراه گروهی از تجار راهی سرزمین مصر شد. وقتی به نزدیکی آنجا رسیدند، با تاجرانی که از آنجا بازمی گشتند گفتگو کردند و معلوم شد همان کالای تجارتی آنها در بازار آنها نایاب است. اینها هم قسم شدند که هیچ کسی کالا را کمتر از دو برابر قیمت خرید نفروشد؛ و چنین کردند و با سود زیاد به مدینه برگشتند.
مصادف اموال را نزد حضرت آورد و جریان را توضیح داد؛ حضرت با نارحتی زیاد فرمودند: سبحان الله! به زیان مسلمانان هم قسم شدید و کالا را به دو برابر قیمت فروختید! آنگاه به اندازه همان مقدار سرمایه اولیه از آن برداشتند و فرمودند ما را به چنین سودهایی نیاز نیست ... یَا مُصادَف مجاهدة السُیُوفِ اَهونُ مِن طَلَبِ الحَلال

(برخورد شمشیرها در کارزار جنگ راحت تر از به دست آوردن مالی پاک و حلال است.)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

اما مسئله شرعی امروز این است که پرسیده اند: تا چه مقدار کشیدن سود بر کالا و اجناس جایز است و حکم گرانفروشی چیست؟
مراجع تقلید فرموده اند چنانچه قیمت یک جنس به حدی زیاد و گران معین شود که به حد اجحاف و ظلم برسد یعنی به حدی باشد که مردم در این قیمتگذاری به او ظالم و ستمکار‏ می‏گویند این گران فروشی شرعا حرام است. (2)
البته اگر در مواردی قیمت کالا در این حد هم زیاد نباشد ولی (خلاف قانون باشد) به این معنا که قانون برای آن کالا قیمتی مشخص کرده است فروشنده ها نباید از قانون تخلف کنند و این تخلف نیز شرعا جایز نیست.
نکته پایانی آن است که بر فروشندگان و بازاری ها مستحب است که به آن مقدار سودی که هزینه های زندگی شان را تأمین می کند، اکتفا نمایند. (3)
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلواتی بر محمد و ال محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) بحارالانوار، ج ۴۷، ص ۵۹
(2) (استفتاءات (امام خمینى)، ج‌2، ص: 62 )
(3) سایت ادمین امام خامنه ای، شماره سوال: 1295325

جزئیات
حدیث گفتار روز
مکارم الأخلاق، ص252

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در کتاب شریف مکارم الاخلاق حدیثی از امام صادق علیه السلام نقل شده است که در آن حدیث توصیه های حضرت لقمان به پسرش راجع به سفر و مسافرت نقل شده که فرموده اند: یَا بُنَیَّ وَ إِذَا جَاءَ وَقْتُ الصَّلَاهْ فَلَا تُؤَخِّرْهَا لِشَیْءٍ

فرزندم! (در مسافرت هر جا که) وقت نماز شد آن را به هیچ توجیهی به تأخیر میانداز چرا که نماز دَینی بر عهده انسان است. (مکارم الأخلاق، ص252)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

امروز قصد داریم چند نکته کوتاه راجع به احکام نماز در سفر بیان کنیم:
1. مسافری که در سفر نمازش شکسته است چنانچه در سفر نماز را به صورت شکسته بخواند و سپس به وطنش برگردد، همان نمازی که در سفر خوانده کافی است هر چند هنوز وقت برای وجود داشته باشد؛ بلکه همان نماز اول وقت که شکسته خوانده شده است افضل است.
2. اگر مسافر هنگام اول وقت نماز در مسافرت بوده و نمازش را نخواند و پایان وقت نماز به وطنش برسد؛ مثلا شخصی اهل شیراز، اذان ظهر را در سفر است و نماز نخوانده و قبل از قضا شدن نماز به شهرش می رسد ولی به علت فراموشی نمازش قضا می شود؛ در این صورت چون نماز در حالتی که کامل بوده قضا شده است باید قضایش را نیز کامل بجای آورد. و به طور کلی حکم شرعی این است که نماز هر گونه قضا شود قضایش باید به همان صورت انجام شود. (1) (نکته: در صورت بودن وقت صورت دوم نیز توضیح داده شود)
تعجیل در فرج امام عصر و سلامتی مراجع عظام تقلید خاصه امام خامنه ای حفظه الله صلوات بر محمد و ال محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (توضیح المسائل مراجع با استفاده از م 1367 و م 1368)

جزئیات
حدیث گفتار روز
من‌لا یحضر الفقیه ج2 ، ص183

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در روایت است از حضرت صادق علیه السلام که می‌فرمایند: إنَّ مِنْ تَمَامِ الصَّوْمِ إعْطَاءُ الزَّکَاةِ

کامل شدن روزه با دادن فطریه است. (من‌لا یحضر الفقیه ج2 ، ص183)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

اگر کسی که پرداخت فطریه بر او واجب بوده (مثلا فقیر نبوده) ، ولی فطریه خود را به هر دلیلی پرداخت نکرده (مثلا فراموش کرده)؛ وظیفه اش نسبت به فطریه به چه صورت است؟
در جواب این سوال:
اگر فطریه را از مالش جدا هم نکرده است به فتوای اکثر مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای؛ فطریه از عهده انسان ساقط نمی شود و انسان بدهکار و مدیون است. و (به فتوی یا احتیاط واجب) باید بدون این که نیّت ادا و قضا کند، پرداخت کند. (1) و اگر فطریه را جدا کرده باشد و کنار گذاشته باشد؛ باید همان را به عنوان زکات فطره پرداخت کند و همان هنگام پرداخت (به فتوی یا احتیاط واجب) نیت فطریه کند. (2)
نکته مهم این است اگر انسان فطریه را از اموالش جدا کرده و کنار گذاشته است باید همان مال را پرداخت کند و نمی تواند آن را برای خودش بردارد و مال دیگری برای فطریه بدهد. یا اینکه نمی تواند با پول فطریه چیزی بخرد و به فقیر بدهد. (3)
خداوند متعال توفیق انجام وظایف شرعی را به همه عنایت بفرماید به برکت صلواتی بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (آیت الله صافی: باید بدون نیت ادا و قضا پرداخت کند. حضرت امام و امام خامنه ای و آیت الله سیستانی: بنابر احتیاط بعدا به نیت مافی الذمه بدهد. مکارم: بنابر احتیاط واجب ساقط نمی شود و بنابر احتیاط مستحب به نیت ما فی الذمه پرداخت کند. آیات عظام خوئی، بهجت، زنجانی: فطریه واجب نیست.) (رساله مراجع تقلید م 2029 و م 2030 و م 2031 و م 2032 ؛ العروه الوثقى؛ ج‌2 فصل فی وقت وجوبها، م6 ؛ رهبری، استفتاء خصوصی ؛ زکات فطره ؛ مکارم، استفتائات سایت، زکات فطره)
(2) (رساله مراجع تقلید، م 2031 ؛ عروه الوثقی، زکات فطره، فصل فی وقت وجوبها، م 2)
(3) (رساله مراجع تقلید، م 2032)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(من لا‌یحضر الفقیه ج2‌، ص183

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در روایت است از حضرت صادق علیه السلام که می‌فرمایند: ... مَن صامَ و لَم یُؤَدِّ الزَّکاةَ فلا صَومَ لَهُ إذا تَرَکَها مُتَعَمِّدا ...

اگر کسى روزه بگیرد و زکات فطره را عمدا ندهد، گویا روزه ای نگرفته است. (من لا‌یحضر الفقیه ج2‌، ص183)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

در آستانه عید سعید فطر هستیم و لازم است مسائل مورد نیازمان را بیاموزیم لذا نکاتی در باب فطریه رو با هم مرور می کنیم:
1. مقدار فطریه ای که برای هر نفر واجب است سه کیلو از غذای معمول شهر است یا محاسبه قیمت سه کیلو از غذای معمول شهر برای هر نفر است و اگر همه عزیزان چه آنهایی که بیشتر در طول سال نان مصرف می کنند یا برنج مصرف می کنند، قیمت گندم را پرداخت کنند یا قیمت برنج را حساب کنند، صحیح است و مانعی ندارد و لازم نیست انسان فطریه را بر اساس غذای غالب خودش بدهد. (1)
2. برای کسی که غروب شب عید فطر می رسد و فقیر شرعی است یعنی خرج سالش را مطابق با شأنش ندارد پرداخت زکات فطره بر او واجب نیست. (2)
3. پرداخت فطریه قبل از اتمام ماه رمضان و قبل از غروب شب عید فطر به فتوای تعدادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای، صحیح نیست. (3)
4. به فتوای تعدادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای بنابر احتیاط واجب مصرف فطریه برای فقرا و مساکین می باشد و در موارد دیگری نمی شود مصرف کرد. (4)
خداوند متعال همه عبادات بویژه نماز و روزه همه ما را قبول فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع تقلید، م 1991 ؛ رهبری، سایت لیدر، احکام روزه، م 232 و م 233)
(2) (رساله مراجع تقلید، م 1992)
(3) حضرت امام، رهبری، مکارم، نوری، بهجت، فاضل: بنابر احتیاط واجب قبل از غروب شب عید فطر پرداخت نکند. (رساله مراجع، م 2025 ؛ عروه الوثقی، زکاه الفطره، فصل فی وقت وجوبها، م1 ؛ تحریرالوسیله، المقصد الثانی فی زکاه الابدان، القول فی وقت وجوبها ؛ منهاج الصالحین، ج1 ، م 1179)
(4) رهبری، سیستانی، مکارم، وحید، صافی: بنابر احتیاط واجب زکات فطریه فقط به فقرای شیعه داده شود. (رساله مراجع م 2014 ؛ عروه الوثقی، زکاه الفطره، مصرف زکاه الفطره ؛ رهبری، سایت، احکام روزه، س 245 ؛ منهاج الصالحین، ج1 ، مصرف زکات، قبل از مساله 1183 ؛ مکارم، توضیح المسائل، م 1710 و م 1732)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(من لا‌یحضر الفقیه ج2‌، ص183)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در روایت است از حضرت صادق علیه السلام که می‌فرمایند: ... مَن صامَ و لَم یُؤَدِّ الزَّکاةَ فلا صَومَ لَهُ إذا تَرَکَها مُتَعَمِّدا ...

اگر کسى روزه بگیرد و زکات فطره را عمدا ندهد، گویا روزه ای نگرفته است. (من لا‌یحضر الفقیه ج2‌، ص183)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

در آستانه عید سعید فطر هستیم و لازم است مسائل مورد نیازمان را بیاموزیم لذا نکاتی در باب فطریه رو با هم مرور می کنیم:
1. مقدار فطریه ای که برای هر نفر واجب است سه کیلو از غذای معمول شهر است یا محاسبه قیمت سه کیلو از غذای معمول شهر برای هر نفر است و اگر همه عزیزان چه آنهایی که بیشتر در طول سال نان مصرف می کنند یا برنج مصرف می کنند، قیمت گندم را پرداخت کنند یا قیمت برنج را حساب کنند، صحیح است و مانعی ندارد و لازم نیست انسان فطریه را بر اساس غذای غالب خودش بدهد. (1)
2. برای کسی که غروب شب عید فطر می رسد و فقیر شرعی است یعنی خرج سالش را مطابق با شأنش ندارد پرداخت زکات فطره بر او واجب نیست. (2)
3. پرداخت فطریه قبل از اتمام ماه رمضان و قبل از غروب شب عید فطر به فتوای تعدادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای، صحیح نیست. (3)
4. به فتوای تعدادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای بنابر احتیاط واجب مصرف فطریه برای فقرا و مساکین می باشد و در موارد دیگری نمی شود مصرف کرد. (4)
خداوند متعال همه عبادات بویژه نماز و روزه همه ما را قبول فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع تقلید، م 1991 ؛ رهبری، سایت لیدر، احکام روزه، م 232 و م 233)
(2) (رساله مراجع تقلید، م 1992)
(3) حضرت امام، رهبری، مکارم، نوری، بهجت، فاضل: بنابر احتیاط واجب قبل از غروب شب عید فطر پرداخت نکند. (رساله مراجع، م 2025 ؛ عروه الوثقی، زکاه الفطره، فصل فی وقت وجوبها، م1 ؛ تحریرالوسیله، المقصد الثانی فی زکاه الابدان، القول فی وقت وجوبها ؛ منهاج الصالحین، ج1 ، م 1179)
(4) رهبری، سیستانی، مکارم، وحید، صافی: بنابر احتیاط واجب زکات فطریه فقط به فقرای شیعه داده شود. (رساله مراجع م 2014 ؛ عروه الوثقی، زکاه الفطره، مصرف زکاه الفطره ؛ رهبری، سایت، احکام روزه، س 245 ؛ منهاج الصالحین، ج1 ، مصرف زکات، قبل از مساله 1183 ؛ مکارم، توضیح المسائل، م 1710 و م 1732)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(وسائل الشیعه ج 7 ص: 297)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم در روایتی حضرت صادق علیه السلام می فرمایند: مَا مِنْ قَدَمٍ سَعَتْ إِلَى الْجُمُعَةِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ جَسَدَهَا عَلَى النَّار

هیچ قدمی نیست که به سوی نماز جمعه برداشته شود، مگر این که خداوند بدن صاحب آن را بر آتش حرام می کند. (وسائل الشیعه ج 7 ص: 297)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

در آستانه آخرین جمعه ماه مبارک رمضان هستیم، فردا انشالله همه با هم با دهان روزه در راهپیمایی قدس شرکت می کنیم و این برنامه بسیار مهم ختم به نماز جمعه می شود؛
از طرفی هم لازم است مسائل شرعی مورد نیاز را بیاموزیم لذا نکاتی در باب نماز جمعه عرض می کنیم:
1. یکی از با فضیلت ترین اعمال روز جمعه شرکت در نماز جمعه است که ترک کردن نماز جمعه و اهمیت ندادن به آن شرعا مذموم است و شرکت در نماز جمعه در زمان غیبت امام زمان‏ علیه السلام به نظر اکثر مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای واجب تخییری است به این معنا که انسان بین خواندن نماز ظهر یا خواندن نماز جمعه مخیر است‌، هر چند که شرکت در نماز جمعه فضیلت بیشتری دارد. و مسافر هم می تواند در نماز جمعه شرکت کند. (1)
2. کسی که در نماز جمعه شرکت کرده واجب است به خطبه‌ها گوش کند (2) و همچنین باید ازهر کاری که باعث از بین رفتن فایده خطبه‌ها یا گوش ندادن می شود مانند صحبت کردن با دیگران پرهیز کند. (3)
3. کسی که به خطبه‌ها نرسیده می تواند در نماز جمعه شرکت و بنا به نظر اکثر مراجع عظام تقلید از جمله امام خامنه ای کفایت از نماز ظهر نیز می‌کند حتی اگر در رکعت دوم قبل از رکوع برسد نیز کافی است و رکعت دوم را فرادا انجام دهد.
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) شبیری زنجانی: خواندن نماز ظهر در وقت امکان حضور در نماز جمعه با شرایط معتبر، خلاف احتیاط است، همچنان که اگر نماز جمعه خواند، بنابر احتیاط به آن اکتفا نکند و باید نماز ظهر را هم بخواند. صافی، گلپایگانی: نماز ظهر نیز بنابر احتیاط خوانده شود. (رساله مراجع ص842 م1)
(2) بنابر احتیاط: آیات عظام سیستانی، مکارم، خوئی
(3) (رساله مراجع ص 852 مساله 38 و صفحه 858 و 862 )

جزئیات
حدیث گفتار روز
(من لا‌یحضر الفقیه ج2‌، ص183)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در روایت است از حضرت صادق علیه السلام که می‌فرمایند: ...مَن صامَ و لَم یُؤَدِّ الزَّکاةَ فلا صَومَ لَهُ إذا تَرَکَها مُتَعَمِّدا‌...

اگر کسى روزه بگیرد و زکات فطره را عمدا ندهد، از ثواب روزه بى بهره است‌. (من لا‌یحضر الفقیه ج2‌، ص183)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

چند نکته درباره فطریه خدمت شما خوبان تقدیم می شود:
1. مقدار فطریه ای که برای هر نفر واجب است سه کیلو از غذای معمول شهر است یا محاسبه قیمت سه کیلو از غذای معمول شهر برای هر نفر است و اگر همه عزیزان چه آنهایی که بیشتر در طول سال نان مصرف می کنند یا برنج مصرف می کنند، قیمت گندم را پرداخت کنند یا قیمت برنج را حساب کنند، صحیح است و مانعی ندارد و لازم نیست انسان فطریه را بر اساس غذای غالب خودش بدهد. (1)
2. کسی که در غروب شب عید فطر فقیر شرعی است یعنی کسی که خرج سالش را مطابق با شأنش ندارد پرداخت زکات فطره بر او واجب نیست. (2)
3. پرداخت فطریه قبل از ماه رمضان صحیح نیست و در میان ماه رمضان و قبل از غروب شب عید فطر نیز به فتوای تعدادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای، نباید فطریه پرداخت شود. (3)
4. به فتوای تعدادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای بنابر احتیاط واجب مصرف فطریه برای فقرا و مساکین می باشد و در موارد دیگری نمی شود مصرف کرد. (4)
خداوند متعال همه عبادات بویژه نماز و روزه همه ما را قبول فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع تقلید، م 1991 ؛ رهبری، سایت لیدر، احکام روزه، م 232 و م 233)
(2) (رساله مراجع تقلید، م 1992)
(3) حضرت امام، رهبری، مکارم، نوری، بهجت، فاضل: بنابر احتیاط واجب قبل از غروب شب عید فطر پرداخت نکند. (رساله مراجع، م 2025 ؛ عروه الوثقی، زکاه الفطره، فصل فی وقت وجوبها، م1 ؛ تحریرالوسیله، المقصد الثانی فی زکاه الابدان، القول فی وقت وجوبها ؛ منهاج الصالحین، ج1 ، م 1179)
(4) رهبری، سیستانی، مکارم، وحید، صافی: بنابر احتیاط واجب زکات فطریه فقط به فقرای شیعه داده شود. (رساله مراجع م 2014 ؛ عروه الوثقی، زکاه الفطره، مصرف زکاه الفطره ؛ رهبری، سایت، احکام روزه، س 245 ؛ منهاج الصالحین، ج1 ، مصرف زکات، قبل از مساله 1183 ؛ مکارم، توضیح المسائل، م 1710 و م 1732)

جزئیات
حدیث گفتار روز
بحار الانوار، ج ۹۵، ص: 121

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت صادق علیه السلام در روایتی می فرمایند: لَیلةُ القدرِ فى کُلِّ سَنةٍ و یَومُها مِثلُ لیلها؛

در طول سال، یک شب قدر وجود دارد و روز آن، مانند شب آن است. (بحار الانوار، ج ۹۵، ص: 121)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

بر اساس روایات اهل بیت علیهم السلام روزِ شب قدر همانند شب قدر ویژه و ممتاز است؛ لذا در این ساعات باقیمانده از امروز باید بهترین استفاده را کرد و از طرفی یکی از اعمال مهم سفارش شده کسب معارف و علوم دینی است لذا بنا داریم در این دقایق چند نکته کوتاه درباره یادگیری مسائل شرعی و دینی خدمت شما خوبان تقدیم می شود:
1. یکی از واجبات، یادگیری احکامی است که انسان معمولا در زندگی به آنها نیاز پیدا می کند و آموختن آنها پیش از عمل واجب است تا در هنگام عمل بر خلاف وظیفه شرعی خود عمل نکند، همچون احکام عبادات مثل نماز و روزه و احکام معاملات مثل مباحث خرید و فروش و تجارت برای کسانی که به کسب و کار مشغول هستند. (1)
2. در بسیاری از احکام و مسائل دینی ندانستن و جهل عذر محسوب نمی شود مثلا اگر کسی به جهت نداستن و جهل به مساله، وضو یا غسل باطلی بجا آورده باشد یا ارکان نماز را کم یا زیاد کند، نمازی که با وضو یا غسل باطل بجا آورده باطل است و دوباره باید نماز را بخواند یا کسی که مثلا توانایی ایستادن دارد هر چند به کمک تکیه بر دیوار یا صندلی، ولی نماز را نشسته می خواند نمازهایی که به این صورت خوانده باید دوباره بخواند؛ هر چند از مساله آگاه نبوده است. (2)
3. در معاملات و قراردادهای شرعی مثل قرارداد وامهای بانکی اگر کسی نداند قراردادش صحیح است یا خیر، نمی تواند در مالی که از چنین معامله مشکوکی بدست آورده تصرف نماید. (3)
خداوند متعال به همه ما توفیق علم و عمل عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (توضیح المسائل مراجع تقلید م 11)
(2) (رساله مراجع م 942 و 1264 و 1265)
(3) (رساله مراجع م 2052)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(الکافی (ط - الإسلامیة)، ج‏3، ص: 264)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت صادق علیه السلام در روایتی می‌فرمایند: أَحَبُ الْأَعْمَالِ‏ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الصَّلَاةُ وَ هِیَ آخِرُ وَصَایَا الْأَنْبِیَاءِ

نماز محبوب ترین اعمال نزد خداوند متعال و آخرین وصیت پیامبران است. (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج‏3، ص: 264)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

برای شب های قدر اعمال زیادی وارد شده است که از جمله این اعمال نمازهایی است که وجود دارد و الحمدلله مؤمنین این نمازها را بجا می آورند؛ لذا چند نکته کوتاه درباره نماز مستحبی و نماز قضا خدمت شما خوبان تقدیم می شود:
1. انسان می تواند نمازهای مستبی را به صورت نشسته بخواند و لازم نیست حتما ایستاده بخواند؛ البته شخصی که عذر ندارد و به صورت ایستاده این نمازها را انجام دهد، ثواب آن بیشتر است. نماز مستحبی اذان و اقامه ندارد و همچنین شرعا خواندن نماز مستحبی به جماعت صحیح نیست. (1)
2. شخصی که نماز قضا دارد می تواند نماز مستحبی بخواند اما در انجام نمازهای قضای خود نباید کوتاهی کند؛ (2) و همچنین نمازهای مستحبی شب های قدر بجای نماز قضا محسوب نمی شود اما انسان می تواند در این شب ها نماز قضا بخواند و ان شاء الله از ثواب نمازهای مستحبی شب های قدر نیز بهره مند بشود. حتی به تصریح برخی از مراجع تقلید خواندن نمازهای قضا در شب های قدر مهم تر است. (3)
3. کسی که نماز قضا بر عهده اش است ولی تعدادش را نمی داند مثلا چند روز نماز قضا دارد اما نمی داند سه یا چهار یا پنج روز بوده است، چنانچه مقدار کمتر را بخواند کافی است. (4)
خداوند متعال در شب های قدر بهترین مقدرات را برای همه مؤمنین مرقوم بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع تقلید، م 1372 و م 1373 ؛ عروه الوثقی، فصل فی احکام الصلوات المندوبه م1و م2و م3 و م7)
(2) (عروه الوثقی، فصل فی صلاه القضاء، م 31)
(3) (اجوبه الاستفتائات، س 526 ؛ فاضل، جامع المسائل، ج1 ص: 106 س 366 ؛ بهجت، استفتائات، ج2 س 2350 ؛ مکارم، استفتاء خصوصی)
(4) (رساله مراجع تقلید، م 1383)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(عیون اخبار الرضا علیه السلام ج 2 ص: 259)

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم در روایتی حضرت صادق علیه السلام می فرمایند: هر کس در شهر طوس فرزندم (امام رضا علیه السلام) را زیارت کند در حالی که عارف به حق او باشد، در روز قیامت خودم دست او را می گیرم و وارد بهشت می کنم. و در ادامه حضرتش فرمودند: معنای عارف به حق امام بودن یعنی اینکه بداند او، امام واجب الاطاعه است، غریب و شهید است. (عیون اخبار الرضا علیه السلام ج 2 ص: 259)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

الحمد لله توفیق یافته ایم در شب چهارشنبه شب زیارتی در حرم امام رضا علیه السلام شرف حضور داشته باشیم و توفیق زیارت حضرتش را داشته باشیم. و خوب است قدر این لحظات را با رعایت آداب زیارت بدانیم:
1. زیارت آدابی دارد که رعایت آنها مستحب است و هر چه بیشتر این آداب رعایت شود ثواب زیارت بیشتر می شود؛ مثل غسل زیارت، هنگام تشرف گامها را کوتاه برداشتن و مشغول ذکر بودن در هنگام رفتن به زیارت، خواندن زیارت نامه های معتبر مثل زیارت امین الله و زیارت جامعه کبیره، قرآن خواندن، بلند نکردن صدای خود در وقت زیارت، توبه کردن از گناهان و نماز زیارت.
2. همان طور که در ابتدا عرض شد سفارش شده که زیارت با معرفت داشته باشیم و معنای معرفت به حق امام بنابر روایتی که از حضرت صادق علیه السلام بیان شد، این است که باور کنیم امام شاهد بر اعمالمان می باشد و اطاعت از ایشان را در دستورات دینی بر خود واجب بدانیم؛ مثلا در پوشش شرعی یا نماز یا رعایت حقوق مردم، تحصیل کسب درآمد، طبق دستور امام، عمل نماییم.
3. یکی از نکاتی که باید در حین زیارت و البته باقی شؤون زندگی بدان توجه نمود، پرهیز از خرافات و بدعت ها است؛ به عنوان مثال، بستن قفل و پارچه به عنوان دخیل به شبکه‌های پنجره فولاد و پنجره های ضریح امام معصوم علیه السلام که تصور می کنند باید برای شفا یا گرفتن حاجت خود، علامت و نشانه‌ای برجا بگذارند! یا اینکه مریضشان را با طناب به شبکه‌های پنجره می بندند! یا انداختن پارچه و لباس بر روی ضریح مطهر امام معصوم علیه السلام.
لازم است همه رفتارهای دینی و اعتقادات خویش را از کلام الهی و خود معصومین اخذ کنیم تا دچار انحراف در عقیده و عمل نشویم.
خداوند متعال توفیق زیارت با معرفت اهل بیت علیهم السلام را به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.

جزئیات
حدیث گفتار روز
(وسائل الشیعة، ج‏9، ص: 404)

در روایتی حضرت صادق علیه السلام می فرمایند: مَنْ‏ تَصَدَّقَ‏ فِی‏ شَهْرِ رَمَضَانَ‏ بِصَدَقَةٍ صَرَفَ اللَّهُ عَنْهُ سَبْعِینَ نَوْعاً مِنَ‏ الْبَلَاءِ

هر کس در ماه رمضان صدقه اى بدهد خداوند متعال هفتاد نوع بلا را از او دور می کند. (وسائل الشیعة، ج‏9، ص: 404)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

امروز بنا داریم چند نکته ای کوتاه درباره احکام انفاق و صدقه خدمت شما خوبان تقدیم کنیم:
1. انفاق واجب مثل پرداخت خمس و زکات و رد مظالم و کفارات علاوه بر اینکه ثواب بسیار زیادی دارد، عمل به وظیفه شرعی است و هیچ گاه انفاق مستحب، جای انفاق واجب را نمی گیرد بلکه اگر به مالی از اموال انسان انفاق واجب تعلق بگیرد مثل اینکه خمس بر اموال وی واجب باشد، به فتوای اکثر مراجع تقلید (1) تا خمس آن پرداخت نشود، هرگونه تصرف حتی صدقه و خیرات کردن هم جایز نیست. (2)
2. در مصرف صدقه مستحبی به فتوای اکثر مراجع تقلید فقیر بودن شرط نیست (3) و همچنین می توان صدقه مستحبی را به سادات با حفظ احترام پرداخت کرد. اما سعی شود صدقات به فقرایی که متدین و عفیف هستند پرداخت شود؛ و همچنین به کسی که صدقه پرداخت می شود، هرچه خویشاوندیش نزدیکتر باشد، ثواب آن بیشتر است. مثل پرداخت صدقه به پدر و مادر یا برادر و خواهر. (4)
3. همان طور که صدقه دادن مستحب است، واسطه شدن و کمک کردن در رساندن صدقات به اهلش و نیازمندان مستحب است و در روایت است که به واسطه ی کار خیر هم، پاداش صدقه دهنده، عطا می شود بدون اینکه از ثواب صدقه چیزی کم شود. (5)
خداوند متعال توفیق کارهای خیر به همه ما عنایت فرماید به برکت صلواتی بر محمد و ال محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) امام خامنه ای: تصرف جایز است.
(2) (اقتباس از مساله 820 رساله مراجع تقلید)
(3) رهبری، مکارم: در صدقه مستحبی فقیر بودن شرط است. (رهبری، سایت ادمین، همسان سازی 38 ؛ مکارم، استفتائات سایت، صدقات)
(4) (اجوبه الاستفتائات س1822 ؛ تحریر الوسیله، کتاب الصدقه، مساله 5 و کتاب الهبه، مساله 21 ؛ منهاج الصالحین ج 2 م 1335 و م 1607 ؛ استفتائات سایت آیت الله مکارم، صدقات)
(5) (تحریر الوسیله کتاب الصدقه، مساله 7 ؛ آیت الله سیستانی، منهاج الصالحین، ج 2 م 1602)

ولادت حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام
جزئیات
حدیث گفتار روز
الکافی (ط- الإسلامیة)؛ج‏4؛ ص68

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم
در روایتی از حضرت صادق علیه السلام نقل شده که می فرمایند: مَنْ‏ فَطَّرَ صَائِماً فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ.

. هر کس روزه دارى را افطار دهد، براى او هم مثل اجر روزه دار است. (الکافی (ط- الإسلامیة)؛ج‏4؛ ص68)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

چند نکته درباره حکم خوردن سحری در ماه رمضان خدمت شما خوبان عرض می شود:
1. خوردن سحری در ماه رمضان مستحب است و چنانچه کسی سحری هم نخورد باید روزه را بگیرد.
2. اگر فردی بدون تحقیق و بررسی از وقت اذان صبح مشغول سحری شود و سپس متوجه شود که اذان را گفته اند و این شخص بعد از وقت شرعی اذان صبح مشغول خوردن بوده است، در این صورت روزه باطل است و باید قضای روزه را بجا بیاورد و تا شب هم مانند روزه از چیزهایی که برای روزه دار ممنوع است، خودداری کند. (1)
3. اگر کسی نسبت به طلوع فجر و اینکه اذان صبح شده یا نه شک داشته باشد و تحقیق و بررسی کند و مطمئن شود که هنوز اذان نشده است اما بعد از خوردن سحری معلوم شود که آن موقع که چیزی خورده وقت داخل شده بوده، در این صورت روزه اش صحیح است و قضا و کفاره هم واجب نمی شود. (2)
در ضمن مقصود از تحقیق و بررسی آنچه به نظر همه فقها صحیح است یعنی اینکه در افق و آسمان نگاه کند و تشخیص دهد هنوز اذان نشده است اما نگاه به ساعت یا بررسی به واسطه رادیو و تلویزیون نیز به نظر برخی از مراجع از جمله مقام معظم رهبری تحقیق و بررسی محسوب می شود البته با توجه به اختلاف نظری که در این مورد اخیر بین فقها وجود دارد لازم است هر کدام عزیزان طبق نظر مرجع تقلیدشان عمل کنند. (3)
خداوند متعال همه ما را جزء روزه داران واقعی ماه مبارک رمضان قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) نکته: در صورت عجز از تحقیق به فتوی یا احتیاط واجب باید قضا کند. بهجت: اگر قادر بر سوال نیست مستحب است قضا کند.
(2) شبیری: چنانچه افق صاف باشد، قضا لازم نیست. (رساله مراجع م 1688)
(3) (توضیح المسائل جامع م2051 ، عروه کتاب الصوم، موارد وجوب القضا)

جزئیات
حدیث گفتار روز
وسائل الشیعة ؛ ج‏10 ؛ ص401

سلام علیکم‌. بسم الله الرحمن الرحیم‌
در روایتی از حضرت صادق علیه السلام نقل شده که می فرمایند: نَوْمُ الصَّائِمِ عِبَادَةٌ وَ صَمْتُهُ تَسْبِیحٌ وَ عَمَلُهُ مُتَقَبَّلٌ وَ دُعَاؤُهُ مُسْتَجَاب.

خواب روزه دار عبادت و سکوتش تسبیح پروردگار و عمل خیر او پذیرفته شده و دعایش مستجاب است. (وسائل الشیعة ؛ ج‏10 ؛ ص401

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

در ماه رمضان قرار داریم و مسائل روزه داری بسیار مورد نیاز؛ که امروز بنا داریم چند نکته درباره بقاء بر جنابت تا اذان صبح در ماه رمضان خدمت شما تقدیم می شود:
1. یکی از چیزهایی که روزه را باطل می کند این است که انسان عمدا با حالت جنابت تا اذان صبح غسل نکند. ولی اگر در بین روز در خواب این اتفاق برایش بیفتد روزه اش صحیح است. (1)
2. اگر کسی آب برایش ضرر دارد یا به آب دسترسی ندارد یا وقت برای غسل کردن کم است باید بجای غسل تیمم انجام دهد ولی خجالت نمی تواند عذری برای غسل نکردن باشد و چنانچه عمدا غسل کردن را به تاخیر بیندازد تا وقت برای غسل باقی نماند باید تیمم کند و به فتوای تعداد زیادی از مراجع تقلید از جمله امام خامنه ای، روزه اش صحیح است هر چند به جهت تاخیر انداختن غسل، گناه کرده است. (2)
3. اگر کسی غسل جنابت را فراموش کند و بعد از چند روز بعد متوجه شود باید نماز را قضا کند و همچنین به فتوای اکثر مراجع تقلید روزه هایش را نیز باید قضا کند. (3) ولی اگر خانمی غسل مخصوص بانوان را فراموش کند روزه اش صحیح است. (بیان کنندگانی که مکان بیان فقط آقایان هستند این قسمت مخصوص بانوان بیان نشود.) (4)
خداوند متعال به همه ما توفیق علم و عمل عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع م 1619 و م 1632)
(2) مکارم، صافی، وحید: بنابر احتیاط واجب، تیمم کند و روزه را بگیرد و قضای آن را هم بجا آورد. (عروزه الوثقی، کتاب الصوم، فصل فیما یجب امساک عنه، م 51 ؛ توضیح المسائل مراجع، م 1621 ؛ رهبری، سایت، احکام روزه، م 111)
(3) رهبری: در ماه رمضان اگر غسل جنابت را فراموش کند و با حالت جنابت صبح کند، روزه آن روز صحیح است. ولی اگر این فراموشی چند روزه طول بکشد باید روزه های ایام فراموشی را قضا کند. زنجانی: اگر در ماه رمضان یادش بیاید قضا ندارد. مکارم، سیستانی(با توضیحاتی): احتیاط واجب روزه باطل است. (رساله مراجع تقلید، م 1622 ؛ رهبری، سایت، احکام روزه م 60)
(4) مکارم: احتیاط واجب روزه باطل است. (رساله مراجع، م 1639)

جزئیات
حدیث گفتار روز
(الکافی (ط-الاسلامیه) ج 4 ، ص: 87

سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. ضمن عرض تسلیت وفات حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها
حضرت صادق علیه السلام در روایتی می فرمایند: إِذَا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُکَ وَ عَدَّدَ أَشْیَاءً غَیْرَ هَذَا وَ قَالَ لَا یَکُونُ یَوْمُ صَوْمِکَ کَیَوْمِ فِطْرِکَ‏

هرگاه روزه گرفتى، گوش و چشم و موى و پوست تو- و چیزهاى دیگر به جز این‌ها را ذکر کرد-روزه بگیرد. و نیز فرمود: مبادا روزى که روزه مى گیرى، همانند روزى باشد که افطار مى کنى. (الکافی (ط-الاسلامیه) ج 4 ، ص: 87)

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

در احادیث اهل بیت علیهم السلام در ماه مبارک رمضان توصیه شده انسان نسبت به اعمال خود دقت بیشتری داشته باشد؛ لذا چند نکته در مورد دو گناه و خطای زبان خدمت شما عرض می شود:
1. یکی از گناهان زبان که از گناهان بزرگ است غیبت است و غیبت به نظر اکثر مراجع تقلید یعنی انسان عیب پنهانی کسی را در غیاب و پشت سرش نزد دیگری بیان کند هر چند بیان عیب به قصد اهانت و پایین آوردن شخصیت آن فرد نباشد در حرام بودن بیان عیب مخفی، فرقی ندارد عیب در بدنش باشد یا ‏آنکه در رفتار یا اخلاق یا سخنان و گفتارش باشد و همچنین فرقی نمی‌کند عیب طرف را بگوید یا بنویسد یا تصویر و فیلمش را پخش کند. (1)
البته کسی که روزه دارد و غیبت کند مرتکب گناه و معصیت شده و باید توبه کند اما روزه باطل نمی شود؛ ولی قطعا ثواب روزه داری کم می شود.
2. یکی دیگر از خطاهای بزرگ زبان دروغ گفتن است که حرام است و البته دروغهایی که متاسفانه در بین افراد رواج دارد البته روزه را درست است که باطل نمی کند ولی قطعا جایگاه و ارزش روزه را کم می کند.
البته یک دروغ است که از مبطلات روزه بیان شده است و آن اینکه اگر انسان نعوذ بالله به خداوند متعال و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام نسبت دروغی بدهد، باعث (به فتوی یا احتیاط واجب) بطلان روزه می شود. (2)
خداوند متعال ما را از وسوسه های شیطان حفظ کند و ما را جزء روزه داران واقعی این ماه قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) حضرت امام و مقام معظم رهبری: بیان عیب در صورتی غیبت است که به قصد تنقیص و عیب جویی باشد. بهجت: عیب به طوری باشد که چنانچه غیبت شونده، بشنود ناراحت می شود. و باید موردکراهت نوع باشد.) (استفتائات امام ج2 ص619 س13 ؛ رساله آموزشی ج2 ص65 ؛ توضیح المسائل جامع م 2264 ؛ استفتائات مکارم ج1 س 552 و 554 ؛ جامع المسائل بهجت ج2 ص467)
(2) بهجت: اگر دروغ در امور دینی باشد، روزه باطل است و اگر در امور دنیوی باشد، باطل نیست. (رساله مراجع تقلید م 1596 ؛ رساله آموزشی،ج۱ درس۶۰

وفات حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها
جزئیات
حدیث گفتار روز
دعائم الاسلام 1: 194

از امام صادق علیه السلام نقل شده است : که آن حضرت حتی کودک «نابالغ» را در ماه رمضان به روزه گرفتن دعوت می کرد و چون تشنگى و گرسنگى بر کودک غلبه می کرد روزه اش را مى گشود. [دعائم الاسلام 1: 194] می بینید تمرین دادن بچه ها به روزه قبل از سن تکلیف روش ائمه نیز بوده است که الان در بین خانواده ها به عنوان روزه "کله گنجشکی" رواج دارد.

امام صادق (ع)
توضیح حدیثتوضیحات

اما مسئله ای که امروز عرض می کنیم راجع به روزه دخترانی است که تازه به سن بلوغ رسیده اند:
1. شخصی که مکلف می شود همه تکالیف الهی مثل نماز، حجاب، و ... بر عهده او واجب است بله، اگر مثلا واجبی از واجبات مثل روزه برای یک تازه تکلیفی ضرر دارد، نباید روزه بگیرد. (1)
2. نکته دوم که نکته اساسی در مسئله است این است که اگر برای دختر بچه ی مکلفی روزه ضرر ندارد ولی به دلیل ضعف بدن در بین روز دچار بی حالی شدید می شود مطابق نظر اکثر مراجع نمی تواند از اول روز غذا بخورد و آب بیاشامد (بلکه باید قصد روزه کند ولو اینکه می داند مثلا تا ساعت 2 یا 3 بعدظهر بیشتر تحمل ندارد) و اون موقعی که در بین روز به حالت بی حالی و ضعف شدید رسید و ادامه روزه برایش سختی بسیار زیادی داشت که معمولا قابل تحمل نیست، افطار کند و روزه اش باطل می شود . (2) و بعدا هم به نظر اکثر مراجع تقلید باید قضای روزه را بگیرد. (3)
3. چنین دخترانی اگر بتوانند با استفاده از راههای متعارف خود را تقویت کنند که بتوانند روزه بگیرند به تصریح برخی از فقها باید روزه خود را بگیرند مثل اینکه سحریِ مقوی بخورند یا فعالیت بدنی خود را در طی روز کاهش دهند یا استراحت بیشتر داشته باشند، انجام چنین کارهایی لازم است. (4)
خداوند متعال توفیق عمل به تکالیف الهی را به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
نکات توضیحی و منابع:
(1) (رساله مراجع تقلید، م 1743 و م 1744)
(2) مشهور: فتوی یا احتیاط واجب در ادامه امساک کند. حضرت امام، رهبری، مکارم: امساک در بقیه روز واجب نیست. (رساله مراجع تقلید م 1581 و 1583 ؛ عروه الوثقی، فصل فی شرائط صحه الصوم، الامر السادس ؛ رهبری، سایت، احکام روزه، سوال 8 و 9 و 10 و 12 و 77 ؛ توضیح المسائل جامع م 1914 ؛ مکارم، استفتائات سایت، وجوب روزه، روزه دختران تازه به بلوغ رسیده)
(3) خویی، تبریزی، مکارم: اگر تا ماه رمضان آینده توانایی قضا نداشت دیگر قضا واجب نیست و پرداخت مد طعام کافی است. (اجوبه الاستفتائات، س 731 ؛ مکارم، استفتائات، ج 2 ، س 439 ؛ بهجت، استفتائات، ج 2 ، 2893)
(4) (توضیح المسائل جامع، م 1914 ، مکارم، سایت)

جزئیات
Begin WebGozar.com Counter code End WebGozar.com Counter code