بیان بین الصلاتین
والدین و فرزندان 
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایت است از حضرت رضا علیه السلام که می فرمایند: إذَا وَعَدتُم الصِّبیَانَ فَفُوا لَهُم فَإنَّهُم یَرَونَ أنَّکُم تَرزُقُونَهُم
چون به کودکان وعدهای میدهید وفا کنید چرا که به گمان آنها شما روزی ده آنها هستید. ( الکافی، ج 6، ص 50.)
توضیحات
فرزندان ادامه حیات پدر و مادر محسوب می شوند؛ در روایات معصومین علیهم السلام فرزندان را یکی از باقیات الصالحات و چیزهایی که باعث می شود بعد از فوت همچنان پرونده انسان باز بماند و امور خوب و نیک برایشان ثبت شود،معرفی و بیان فرموده اند.
اما چند نکته در مورد کودکان:
1. شایسته است که والدین به فرزندانشان برخی از آموزشها مثل نماز و احترام به والدین و حقوق دیگران را تعلیم دهند تا تربیت دینی شوند لذا تمرین دادن کودکی که خوب و بد را میفهمد بر نماز و سایر عبادات مستحب است. ( عروه الوثقی شرائط صحت صوم مساله2)
2. بر ولیَ کودک واجب است که او را از آنچه موجب فساد اخلاق و عقائدش میشود حفظ نماید مانند دیدن فیلم و کتابهای گمراه کننده یا مدارسی که در آنها معلمان فاسدی میباشند و همچنین والدین موظّفاند دختر را از کودکی به رعایت حجاب و دوری از نامحرم عادت دهند و اگر در این امر کوتاهی کنند و دختر را نسبت به نامحرم بیتفاوت نمایند و این امر موجب شود که دختر پس از رسیدن به سنّ تکلیف در رعایت حجاب و عفّت و برخورد با نامحرم سهل انگار گردد، شرعاً مسئولخواهند بود. (سیستانی رسالهجامع م 1466.)
3. کتک زدن کودک جایز نیست حتی به جهت تربیت فرزند؛ چرا که زدن، غالبا نتیجه معکوس دارد و فقط در صورتی که کار حرامی مرتکب شده یا سبب آزار یا ضرر رساندن به دیگران شده است و تنها راه تآدیب منحصر به زدن باشد؛ ولی کودک ( پدر یا جد پدری) یا کسی که از طرف او مجاز است می تواند به حدی که بدنش سرخ نشود به صورت آهسته به قصد تربیت نه خنک شدن دل بزند. ( بیش از سه ضربه نزند) و چنانچه سرخ شود باید دیه بدهد. (سیستانی؛ رساله جامع م 2690بهجت؛ رساله م1609مرحوم امام:آیا تنبیه بدنى در مورد کودکان در خانه یا مراکز آموزشى مجاز است یا خیر؟ ج- تأدیب به نحو متعارف به طورى که بدن را سرخ یا کبود یا مجروح نکند مانع ندارد. مجمع المسائل (للگلبایگانی)؛ ج3، ص: 266: تنبیه بدنى هم سر و کودکان به منظور تأدیب جایز است یا نه؟ در غیر تعزیر و حدّ که اجراء آن وظیفۀ حاکم شرع است زدن زن یا طفل جایز نیست مگر مواردمخصوصه که شرعا اجازه داده شده مثل موردى که امر بمعروف یا نهى از منکر موقوف به آن باشد یا بعض مراتب نشوز زن که بر شوهر جایز است تأدیب یا در تمرین طفل به نماز در ده سالگى و امثال آنها و در موردى که شرعا اجازه داده شده نباید طورى بزند که موجب دیه شود مثلا رنگ پوست بدن سرخ شود.)
4. بر فرزندان واجب است که احترام پدر و مادر را رعایت کنند و با آنها در گفتار و رفتار کمال ادب را داشته باشند هر چند پدر و مادر نسبت به حقوق فرزندان کوتاهی کرده باشند.
خداوند متعال توفیق تربیت فرزندانی صالح به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
نماز مسافر
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم از امام رضا علیه السلام روایت شده که آن حضرت فرمودند: ثلاثٌ مِن المُرُوَّةِ فی السَّفرِ: بَذلُ الزّادِ وَ حُسنُ الخُلقِ وَ المِزاحُ فی غَیرِ المَعاصی
سه خصلت در سفر نشانة مروّت است: 1. بخشنده بودن 2. اخلاقنیکو 3. مزاح و شوخی درغیر گناه. (خصال، ج ۱، ص ۱۵۷)
توضیحات
چند نکته درباره نماز مسافر:
1. مسافری که نمازش شکسته است اگر تصمیم قطعی داشته باشد که حداقل 10 روز کامل در شهر یا روستای محل اقامت بماند باید نمازش را کامل بخواند.لذا اگر فردی که میداند ده روز نمی ماند یا تردید و شک دارد نمازش شکسته است.
2. آنچه در قصد ده روز مهم است کیفیت محاسبه دقیق قصد ده روز است بنابراین اگر کسی در بین روز وارد شهر یا روستای محل اقامت شود ( به فتوی اکثر مراجع عظام تقلید) چنانچه بتواند حداقل ده شبانه روز کامل یعنی 240ساعت در آنجا بماند میتواند قصد ده روز کند مثلا اگر کسی ساعت 10صبح وارد مشهد شود در صورتی که بتواند حداقل تا ساعت 10روز یازدهم در مشهد بماند می تواند قصد ده روز کند. اما اگر کسی شب وارد شهر یا روستای محل اقامت شود همین که بتواند حداقل تا غروب روز دهم آنجا بماند قصد ده روز صحیح است مثلا اگر کسی ساعت 12 شب وارد شهر مشهد شده همین که قصد ماندن تا غروب روز دهم داشته باشد کافی است هر چند که کمتر از دویست و چهل ساعت می شود.
3. کسی که قصد ده روز داشته، اگر بعد از خواندن یک نماز چهار رکعتی، به هر جهتی از قصد ده روز منصرف شود، نمازهای قبلی او صحیح است و تا زمانی هم که در آن مکان قرار دارد نمازش کامل است. ( رساله مراجع 1342)
خداوند متعال سفر مسافرین اسلام بویژه زائرین حضرت رضا را بیخطر فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
کم کاری
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. از امام صادق علیه السلام چنین روایت شده است که می فرمایند: لَا تَدَعْ طَلَبَ الرِّزْقِ مِنْ حِلِّهِ فَاِنَّهُ عَوْنٌ لَکَ عَلَی دِینِکَ
طلب روزی حلال را رها نکن (ترک نکن) ،که روزی حلال تو را در دینداری کمک میکند. (امالی شیخ طوسی ص 193)
توضیحات
چند نکته کوتاه در مورد بعضی از قراردادهای کاری:
1. در قراردادهای کاری کسی که نیروی کار می گیرد نسبت به پرداخت حقوق کارمندش نباید کوتاهی و سهل انگاری کند و تاخیر در پرداخت حقوق چنانچه توان کوتاهی کند ظالم و معصیت کار است.
2. کارگر یا کارمند هم نباید در انجام کار کم کاری یا کوتاهی کند مثلا فردی که قرار است که زمان خاصی مثلا از ساعت 8 صبح تا ساعت 2 بعداز ظهر کاری مانند خیاطی، بنایی، کارگری یا خدمت اداری انجام دهد، نباید در آن زمان، کارهای شخصی، و یا کم کاری و یا بدون اجازه محل کار را ترک نماید. وگرنه نمیتواند حقوق و اجرت کامل را دریافت کند و نباید برای مقداری که کم کاری نموده مزدی دریافت نماید .
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال را به همه عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و ال محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. حضرت رضا علیه السلام به وسیله حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام پیامی را به شیعیان و دوستداران اهل بیت علیهم السلام فرستاده اند، از جمله مطالب آن پیام این است که می فرمایند: یَا عَبْدَ الْعَظِیمِ أَبْلِغْ عَنِّی أَوْلِیَائِیَ السَّلَامَ وَ قُلْ لَهُمْ أَنْ لَا یَجْعَلُوا لِلشَّیْطَانِ عَلَى أَنْفُسِهِمْ سَبِیلًا وَ مُرْهُمْ بِالصِّدْقِ فِی الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ وَ مُرْهُمْ بِالسُّکُوت وَ تَرْکِ الْجِدَالِ فِیمَا لَا یَعْنِیهِمْ
ای عبدالعظیم! سلام گرم مرا به دوستدارانم برسان و به آنان بگو: در دلهای خویش برای شیطان راهی نگشایند و آنان را به راستگویی در گفتار و ادای امانت و سکوت پرمعنا و ترک درگیری و جدال در کارهای بیهوده و بی فایده فراخوان. (الإختصاص ؛ ص247)
توضیحات
یکی از سفارشات حضرت رضا علیه السلام در این روایت به راستگویی در گفتار است ، زیرا دروغ از آفات زبان و خراب کننده ایمان است. دروغ انسان را از رحمت الهی محروم می کند و اعتبار و شخصیت انسان را از بین می برد و باعث سلب اعتماد مردم می شود و جامعه را به بیماری نفاق دچار می سازد.
علت اصلی دروغ ، عقده حقارت و خود کم بینی انسان دروغگو است و این یکی از نکات روانی است که به عنوان روانشناسی اخلاقی در کلمات معصومین علیهم السلام به آن اشاره شده است.
اما چند نکته درباره احکام دروغ:
1. دروغ ( بنظر اکثر مراجع عظام) یکی از گناهان بزرگ است هر چند به صورت شوخی خبر دروغ را بگوید و یکی از مصادیق دروغ وعده دروغین است یعنی وعدهای که انسان همان ابتدای کار می داند که نمی تواند به این وعده عمل کند.
2. در حرام بودن دروغ فرقی نمی کند چگونه دروغ بگوید مثلا به زبان بگوید یا به قلم بنویسد یا ( بواسطه شعر باشد) به اشاره بفهماند و همچنین در حرام بودن دروغ؛ تفاوتی ندارد به چه کسی بگوید مثلا به همسر و فرزند یا به شخص دیگری دروغ بگوید.
3. در برخی موارد نادر دروغ جایز است از جمله : مثل آشتی دادن بین دو نفر یا چند نفر در جایی که با سخن راست میسر نباشد و همچنین نجات جان انسان محترم، در صورتی که تنها راه، دروغ گفتن باشد.(امام خمینی استفتاآت ج1ص485 س11و ج2 ص612 س1 و 2، منهاجالصالحین خوئی و وحید ج 3 م35 و منهاج الصالحین سیستانی ج2 م 38،تبریزی استفتاآت ج2س 1026و 1028 و1035، مکارم استفتاآت ج3 س490 و 1661،اجوبه الاستفتاآت س1976 )
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام سلامتی مراجع عظام خاصه امام خامنه ای صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایت است از امام حسین علیه السلام که در اهمیت امر به معروف و نهی از منکر میفرمایند: ... بِأَنَّهَا إِذَا أُدِّیَتْ وَ أُقِیمَتِ اسْتَقَامَتِ الْفَرَائِضُ کُلُّهَا هَیِّنُهَا وَ صَعْبُهَا
اگر حقّ این دو مطلب ادا شده و تحقّق پذیرد و برپا ماند، تمامى واجبات چه آسان و چه مشکلش پایدار و استوار مىگردد.(وسائل الشیعة ج16ح2116 )
توضیحات
دو نکته درباره امر به معروف و نهی از منکر:
1. تکالیف شرعی برخی از آنها قالب و شکل ثابتی دارند مثل نماز اما برخی از تکالیف مثل امر به معروف و نهی از منکر با توجه به اینکه هدف تاثیر گذاری است لذا به هر روش مشروعی که بتوانیم تاثیرگذاری داشته باشیم باید انتخاب نمود مثلا ممکن است برای تاثیر گذاری در شخص گنهکار از خواهش و استدعا استفاده کرد یا از تکرار امر به معروف و یا هر شیوه دیگری که بتوان تاثیر گذاری داشته باشد، واجب است همان شیوه را انتخاب نمود. مثلا اگر فردی غیبت می کند چنانچه در تذکر دسته جمعی احتمال تاثیر وجود دارد بر همه افراد واجب است که تذکر بدهند.یا اگر مثلا نسبت به دختر خانمی که حجاب شرعی خودش را رعایت نکرده،چنانچه با خواهش کردن نسبت به رعایت حجاب احتمال تاثیر وجود دارد، واجب است همین شیوه را انتخاب کرد.
2. با توجه به اینکه هدف از این فریضه ریشه کردن فساد است لذا اگر کسی بدون قصد قربت این فریضه را انجامدهد باز هم به تکلیف شرعیخودش عمل کرده است هر چند اجر و ثواب منوط به این است که قصد قربت داشته باشد. (تحریر ج2 کتاب امر به معروف،اقسام امر به معروف م13 ، رساله جامع ج 1م2216)
تعجیل درفرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظّم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم با عرض تسلیت شهادت امام صادق علیه السلام از آن حضرت روایت است که می فرمایند: مَنْ تَعلَّم ِ لِلّه و عَمِلَ ِلله وَ عَلَّم ِلله دُعِیَ فی مَلکوتِ السّماواتِ عظیماً
کسی که برای خدا علم را بیاموزد و به آن عمل کند و به دیگران نیز یاد دهد، در آسمانها از او به بزرگی یاد میشود. (امالی طوسی: ص168 ، ح280 )
توضیحات
دو نکته درباره یادگیری و آموزش مسائل دینی:
1. مسائلى را که انسان غالبا به آنها احتیاج دارد واجب است، یاد بگیرد. مانند احکام نماز، روزه ،معاملات مثل احکام خرید و فروش یا احکام وام و تسهیلات. (رساله مراجع م 11)
2. همچنین گاهی اوقات آموزش دیگران نیز به انسان واجب می شود مثلا چنانچه فردی در موردی بیاطّلاع از حکم شرعی باشد و به علّت ندانستن مسأله شرعی، واجبی را ترک یا حرامی را مرتکب گردد، در صورتی که احتمال تأثیر وجود داشته باشد، راهنمایی او و یاد دادن مسأله شرعی واجب است؛ مانند کسی که نمیداند استفاده از انگشتر طلا بر مرد حرام است یا گوش دادن به موسیقی لهوی و غنا حرام است یا پوشش قدم پای زن در مقابل نامحرم واجب است و به علّت جهل به حکم شرعی و ندانستن مسائل محلّ ابتلایش، این موارد را رعایت نمیکند، ارشاد او با وجود شرایط واجب است. (حضرت امام، توضیح المسائل، ملحقات، توضیح المسائل جامع، م2222؛ امام خامنه ای،سایت استفتاء خصوصی ش 824789، بهجت، استفتائات، ج1، س112؛ فاضل، جامع المسائل،ج2، س94؛ سیدابوالقاسم خویی، صراط النجاه، ج۳، س۹۴۵؛ سیدابوالقاسم خویی، استفتائات، تقلید، س۱۴؛ سیدابوالقاسم خویی، منهاج الصالحین، ج۲، امربهمعروف و نهیازمنکر، القول فی شرائطها، الرابع)
خداوند متعال بحق امام صادق علیه السلام همه مسلمین را موفق به کسب علم و دانش فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تسلیت شهادت حضرت امام صادق علیه السلام؛ امام رضا علیه السلام به « ریان بن شبیب » فرمود: إِنْ سَرَّکَ أَنْ تَکُونَ مَعَنَا فِی الدَّرَجَاتِ الْعُلَی مِنَ الْجِنَانِ فَاحْزَنْ لِحُزْنِنَا وَ افْرَحْ لِفَرَحِنَا
اگر دوست داری که همراه ما در درجات والاى بهشت باشى، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادى ما خوشحال باش. (وسائل الشیعة ج : 13 ص: 503)
توضیحات
چند نکته درباره تعظیم شعائر:
1. عزاداری برای اهل بیتعلیهم السلام از مصادیق تعظیم شعائر الهی است که خداوند متعال آن را نشان تقوای دلها ذکر نموده «وَ مَنْ یُعَظِّمَ شعائِرَ اللّه فَإنَّها مِن تَقْوی القلوب (سوره حج آیه 32)»؛ تعظیم شعائر یعنی گرامی داشتن و اهمیت دادن به علامتها و نشانه هایی که انسان از آن علامتها به یاد خدا میافتد و موجب تقویت دین خدا و ایمان افراد می شود.
2. بهترین شیوه برای مجالس عزادرای این است که احکام حلال و حرام خدا نیز بیان شود، همراه معرفت و افزایش بینش شیعیان باشد و اعتقادات ایشان نیز تقویت گردد و محبتشان به ائمه علیهم السلام مستحکم گردد.
3. در ایام عزاداری انجام گناه و هر کاری که عرفا بی احترامی به اهل بیت علیهم السلام باشد حرام است مثل پخش موسیقی لهوی یا حضور در مجالس مختلط، که این ها همیشه حرام اما در ایام عزای اهل البیت علیهم السلام گناهش بیشتر است.
4.عزاداران محترم باید از هر عملی که باعث اذیت دیگران میشود پرهیز نمایند مانند بلند کردن غیر متعارف صدای بلندگوها که سبب مزاحمت برای همسایهها میشود.
خداوند متعال به همه ما توفیق شرکت در جلسات عزاداری اهل بیت علیهم السلام را عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم با عرض تسلیت شهادت امام صادق علیه السلام از آن حضرت روایت شده که فرمودند: لاینالُ شَفَاعَتَنَا مَنِ اسْتَخَفَّ بِالصَّلَاةِ.
شفاعت ما اهل البیت شامل کسی که نماز را سبک بشمارد، نمیشود. (فروع کافی، ج3، ص270)
توضیحات
دو نکته کوتاه در اهمیت نماز:
1. نماز از مهمترین واجبات دینی است و اگر کسی عمدا نماز نخواند یا کوتاهی کند تا قضا شود گناه کبیره انجام داده و باید فورا توبه کرده و همچنین در انجام قضای آن کوتاهیننماید.
2-. نماز در هیچ حالتی از انسان ساقط نمی شود حتی اگر انسان در حال مریضی است و نمی تواند مانند افراد سالم نمازش را بخواند باید به همان صورتی که توانائی دارد واجبات و ارکان نماز را بجا بیاورد و ترک نماز، به بهانه اینکه بعد از بهبودی قضایش را می خوانم، حرام می باشد، یا داخل وسایل نقلیه است و نماز در حال قضا شدن است باید نماز را به مقداری که میتواند، واجبات نماز را از قبیل قبله و قیام و موارد دیگر رعایت نماید و نماز را، بخواند و امثال این موارد (مثل مریضی و...) بهانهای برای ترک نماز نمی شود. (رساله مراجع مساله747)
خداوند متعال همه ما را از نماز گزاران واقعی قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمنالرحیم خداوند متعال در قرآن مجید میفرماید: إِنَّ الَّذِینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشِیعَ الْفاحِشَةُ فِی الَّذِینَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ فِیالدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ
آنان که دوست دارند در میان اهل ایمان کار منکری ترویج پیدا کند در دنیا و آخرت در عذاب و سختیخواهند بود. (النور 19)
توضیحات
یکی از گناهان کبیره اشاعه فحشاء می باشد و در آیات قرآن، موضوع اشاعه فحشاء با لحنى بسیار شدید و فوق العاده کوبنده محکوم شده است زیرا از گناهانی است که جو جامعه را آلوده و فاسد میکند و گناه را در نظر مردم کوچک و آلودگی به گناه را آسان میکند.اشاعه فحشا یعنی نشر دادن گناه و معصیت که به شکلهای مختلفی ممکن است اتفاق بیفتد:
1. تشویق مردم به گناه مثل اینکه شخصی دوستش را به گوش کردن آهنگهای حرام یا مصرف مواد مخدر یا شرکت در مجالس گناه تشویق کند.
2. ارتکاب گناه در ملاء عام و آشکارا مثل اینکه خانمی بطور علنی با زینت و آرایش و پوشش غیر شرعی در جامعه حاضر شود.
3. نشر دادن گناه در جامعه مثل اینکه دروغ یا تهمتی یا رابطه خلاف عفت و حیا را در فضای مجازی پخش کند.
خداوند متعال توفیق نشر معنویت و فرهنگ صحیح را به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و ال محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم در وصیت به حضرت علی علیه السلام فرمودند: ثَلَاثٌ کَفَّارَاتٌ إِفْشَاءُ السَّلَامِ وَ إِطْعَامُ الطَّعَامِ وَ الصَّلَاةُ بِاللَّیْلِ وَ النَّاسُ نِیَام.
یا علی سه چیز کفاره گناهان است؛ آشکارا سلام کردن، طعام دادن و خواندن نماز شب. (وسائل الشیعة، ج12، ص: 59)
توضیحات
سلام شعار اسلامی است؛ سلام به معنای تحیت، سلامت، صلح و آشتی، تعظیم و تکریم، درود گفتن است. سلام، اطمینان دادن به فرد مقابل است که: هم سلامتی و تندرستی تو را خواستارم، هم از جانب من آسوده باش و مطمئن، که گزندی به تو نخواهد رسید. من خیر خواه تو هستم، نه بد خواه و کینه ورز و دشمن. سلام نوعی درود و تحیّت اسلامی است که دو مسلمان به هم می گویند.
اما چند نکته درباره احکام سلام کردن:
1. شروع کردن به سلام مستحب است اما جواب سلام واجب فوری است یعنی بلافاصله باید پاسخ داده شود تفاوتی ندارد که سلام کننده زن باشد،یا مرد و یا بچه ممیز باشد و اگر به جمعی سلام شود همین که یک نفر جواب دهد بر بقیه افراد جواب سلام واجب نیست.
2. سلام کردن به کسی که در حال نماز است کراهت دارد ولی در هر حال اگر کسی سلام کرد، جواب سلام فورا بر نماز گزار واجب است ،البته نمازگزار باید در پاسخ سلام،کلمه سلام را بر علیکم مقدم کند.
3. اگر به جمعی سلام شود وقتی یک نفر جواب دهد از بقیه ساقط است و نمازگذار نباید جواب سلام دهد و در صورتی فرد نمازگزار بایدجواب دهد که کسی دیگر پاسخ ندهد.
4.سلام کردن مرد به زن نامحرم کراهت دارد.مخصوصا به بانوان جوان کراهت بیشتری دارد. (رساله مراجع مساله1146،1137،1138و1141) (تبریزی استفتائات ج2س1993؛ فاضل, احکام جوانان م482؛ بهجت س5287؛ مکارم رساله جوانان م465؛ صافی, احکام نوجوانان463؛ عروه النکاح وآدابه م41)
خداوند متعال همه ما را از عمل کنندگان به دستورات دین قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد .
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم از امام صادق علیه السلام روایت است که میفرمایند: أَیُّمَا عَبْدٍ أَقَالَ مُسْلِماً فِی بَیْعٍ أَقَالَهُ اَللَّهُ تَعَالَى عَثْرَتَهُ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ.
هر گاه مسلمانی از خرید و فروشش پشیمان شود و طرف دیگر بپذیرد، خداوند متعال روز قیامت پشیمانی او را از لغزش و گناهش میپذیرد. ( وسائل الشیعة، ج17، ص: 386،م 22806)
توضیحات
چند نکته درباره شرط پشیمانی در خرید و فروش:
1. اگر در ضمن یک قرار داد شرعی مثلاً در ضمن قرارداد خرید و فروش خانه هر یک از دو طرف شرط نمایند که هر کس تا یک ماه پس از قرارداد، پشیمان شد اگر مبلغ مثلاً یک میلیون تومان بدهد میتواند قرارداد را فسخ کند.این شرط پشیمانی صحیح است و باید به ان عمل شود و گرفتن ان مبلغ برای دیگری نیز حلال است .
2. شرط پشیمانی باید در ضمن معامله شرط شود.
3. باید مبلغ شرط پشیمانی و مدت و مهلت حق به هم زدن معامله را ، در شرط پشیمانی کاملا معلوم نمایند.(جامع المسائل ج 1 س 1057،مکارم استفتائات ج1س598، تبریزی استفتائات ج1س1160 ،صافی جامع الاحکام ج1س1121 ،حضرت امام استفتائات ج2 ص93 س60 ،بهجت استفتائات ج3س4232 رساله مراجع م 2124)
خداوند متعال توفیق یادگیری و عمل به دستورات دین را به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و ال محمد.
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن در روایت است از امام صادق علیه السلام که فرمودند: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَکْثَرَ مَا یَجْلِسُ تُجَاهَ الْقِبْلَة.
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم بیشتر وقتها رو به قبله مینشستند. (کافی (ط - دار الحدیث)، ج4، ص: 741)
توضیحات
و برهمین اساس است که فقهاء می فرمایند نشستن رو به قبله مستحب است. (عروه الوثقی، کتاب الصلاه، قبله، فصل فی مایستقبل له، م3)
یکی از سوالات فراوانی که نسبت به قبله نماز پرسیده می شود این است که گاهی اوقات، انسان در موقعیتی قرار می گیرد که جهت قبله را نمی داند مثلا به بیرون شهر رفته، وظیفه اش چیست؟
در پاسخ عرض می شود که چنین شخصی باید براى پیدا کردن قبله تلاش نماید ، تا یقین کند که قبله کدام طرف است و اگر یقین پیدا نکرد باید به گمانى که از محراب مسجد مسلمانان یا از راههاى دیگر مثل قبله نما و گفته صاحب منزل یا صاحب مسافر خانه پیدا مىشود، طبق همان عمل نماید.(رساله مراجع مساله782 و 783)
اما اگر انسان با تلاش هم، به جهتی گمان برایش حاصل نشد، و فرد نسبت به جهت قبله در چهار طرف مردد باشد، آنچه طبق نظر همه مراجع، صحیح هست این است که در وسعت وقت به چهار طرف نماز بخواند، هر چند به نظر برخی از مراجع اگر انسان به یک طرف نماز بخواند، کافی است.(موافق یک طرف: آیات عظام سیستانی، خویی، زنجانی، بهجت، مکارم؛ موافق چهار جهت: احتیاط واجب به چهار طرف: امام خامنه ای، آیت الله صافی؛ سایر مراجع به فتوا به چهار جهت) (توضیح المسائل مراجع، م784)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خاصه امام خامنه ای صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایتی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم برای هر کدام از نمازهای یومیه که به جماعت خوانده شود، ثواب و درجه خاصی شمرده شده است از جمله در مورد ثواب جماعت نماز صبح می فرمایند: مَنْ صَلَّى الْفَجْرَ فِی جَمَاعَةٍ ثُمَّ جَلَسَ یَذْکُرُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ کَانَ لَهُ فِی الْفِرْدَوْسِ سَبْعُونَ دَرَجَةً بُعْدُ مَا بَیْنَ کُلِّ دَرَجَتَیْنِ کَحُضْرِ الْفَرَسِ الْجَوَادِ الْمُضَمَّرِ سَبْعِینَ سَنَةً
کسی که نماز صبح را به جماعت بخواند و بعد از آن تا طلوع آفتاب بنشیند و مشغول ذکر باشد، برای او در فردوس هفتاد درجه داده میشود که میان هر دو درجه به اندازه هفتاد سال دویدن اسب تندرو و تمرین داده شده؛ فاصله میباشد.( وسائل الشیعة، ج8، ص: 288)
توضیحات
یکی از ابعاد زندگی بعد اجتماعی است که در دین اسلام از اهمیت برخوردار است؛ خداوند متعال و معصومین علیهم السلام با توجه به آثار و برکات وحدت و تجمع و یکپارچگی جامعه اسلامی، در بسیاری از برنامه هایش بر گروهی و جمعی انجام دادن اعمال تکیه و تاکید کرده است مثل نماز جماعت که بسیاری بیشتر از نماز فرادا اجر و ثواب دارد.
از نظر شرع مقدس اسلام در نماز جماعت شرایطی باید رعایت شود:
1. ماموم جلوتر از امام نایستد و بنا بر احتیاط کمی عقب تر بایستد. (مشهور، رساله مراجع م1432)
2. جاى ایستادن امام باید از جاى ایستادن ماموم بلندتر نباشد، ولى اگر مکان امام مقدار خیلى کمى بلندتر باشد اشکال ندارد و همچنین بالاتر بودن مکان ایستادن ماموم نسبت به امام به مقدار معمول و متعارف اشکال ندارد (رساله مراجع م1415)
3. فاصله امام و ماموم و فاصله صفها زیاد نباشد یعنی از جای سجده ماموم تا جای ایستادن امام یا دیگر مامومینی که واسطه اتصال هستند، بیش از یک گام فاصله نباشد (مشهور و مطابق احتیاط، رساله مراجع م 1435).
4. بین امام و ماموم و همچنین بین صفها چیزی مثل دیوار یا پرده مانع نباشد ولی بودن پرده و مانند آن بین صف زنان و مردان اشکال ندارد. (رساله مراجع م1433)
خداوند متعال توفیق شرکت در نماز جماعت را به همه عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم از امام صادق علیه السلام روایت است که میفرمایند: تَزَوَّجُوا وَ لَا تُطَلِّقُوا فَإِنَّ الطَّلَاقَ یَهْتَزُّ مِنْهُ الْعَرْشُ.
ازدواج کنید و طلاق ندهید ،چرا که از طلاق عرش خدا به لرزه در میآید. (وسائل الشیعة ج22ص8 )
توضیحات
چند نکته درباره طلاق:
1. خانمی که ازدواج کرده است تا هنگامی که طلاق نگرفته و صیغه طلاق جاری نشده است شوهر دار محسوب می شود هر چند ماهها و سالها از هم جدا زندگی می کنند یا در حال پیگیری طلاق باشند.
2. در صورتی که بین زن و شوهر مسائل زناشویی وجود داشته و خانم یائسه نیست، بعد از طلاق نمیتواند ازدواج کند مگر اینکه بعد از اجراء صیغه طلاق مدتی مشخص به عنوان عده صبر کند و ازدواج کردن در حالی که زن شوهر دارد یا زن در حال سپری کردن عده است حرام و ازدواج باطل است و در صورت ازدواج در بعضی موارد با شوهر جدید حرام ابدی میشوند و دیگر نمی توانند با یکدیگر ازدواج نمایند.
3. خواستگاری کردن و درخواست ازدواج از زنیکه شوهر دارد یا در عده طلاق رجعی حرام است فرقی نمیکند که با تصریح باشد یا با کنایه باشد و همچنین خواستگاری کردن به صورت صریح از خانمی که در حال سپری کردن عده می باشد حرام است. ( تعریض به خواستگاری در طلاق بائن اشکالی ندارد. منهاج خویی تبریزی وحید ج2م 1301مجمع المسائل گلپایگانی ج 2ص 256 مکارم سایت ،زنجانی کتاب نکاح ،در طلاق رجعی تعریض و تصریح جایز نمی باشد.مخالف:سیستانی: تعریض و تصریح در طلاق بائن اشکالی ندارد. منهاج ج 3م 199)
تعجیل درفرج امام زمان علیه السلام وسلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظّم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم در روایتی از أمیر المومنین علی علیه السلام روایت شده که فرمودند: صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ
صله رحم نعمتها را فراوان مىکند و سختىها را از بین مىبرد. (شرح آقا جمال الدین خوانساری بر غرر الحکم و دررالکلم ج4،ص204، ح5836)
توضیحات
امام صادق علیه السلام فرمود: « ما چیزی را جز صلهی رحم، سراغ نداریم که عمر را زیاد کند؛ تا آنجا که گاهی تا زمان مرگ یک نفر، سه سال مانده است، ولی او اهل صله ی رحم میشود. آنگاه خداوند، سی سال بر عمرش می افزاید و سی و سه سال دیگر زنده می ماند. و گاهی اجل کسی سی و سه سال است، اما به خاطر قطع رحم و گسستن رابطه ی خویشاوندی، خداوند سی سال از عمرش کم میکند و سه سال زندگی می کند. رسول خدا صل الله علیه و آله فرمود: « صلهی رحم، به عمر اضافه میکند، و فقر را از بین میبرد»
پیامبر اکرم صل الله علیه و آله فرمود: « کسی که زیادی و توسعه ی رزق و روزی و افزونی عمر خوشحالش می کند، صله ی رحم کند . امام باقر علیه السلام فرمود: « صلهی رحم نفس را پاکیزه، و روزی را زیاد می کند.» حضرت علیعلیه السلام فرمود: « گاه خانواده ای از نیکان، به علت قطع ارتباط با یکدیگر، از رحمت حق محروم می مانند و گاه خانواده ای از افراد فاسق به سبب ارتباط با یکدیگر، مشمول روزی ها و نعمت های حق تعالی می گردند.»
اما دو نکته کوتاه درباره احکام صله رحم :
1. قطع رحم و ترک رابطه با خویشاوندان و فامیل، مانند پدر و مادر و برادر و خواهر و دیگر خویشان حرام است هر چند این فامیل زودتر قطع رابطه کرده باشد و یکی از شیوههای صله رحم حاضر شدن در منزل ارحام است ولی صلهرحم منحصر به ملاقات حضوری در منزل فرد نیست و فرد میتواند با تماس تلفنی، پیامک، جویا شدن از احوال او با واسطه؛ یا با احسان به او هرچند از طریق ارسال کمک مالی برایش در مواردی که احتیاج به کمک مالی دارد و مانند آن، این وظیفه الهی را انجام دهد.
2. اگر نوع خاصی از صله رحم با خویشاوند مثلا ملاقات حضوری موجب تأیید کار حرام او یا تشویق او بر ارتکاب گناه می شود یا موجب ابتلای خود فرد یا خانواده و فرزندان به گناه میشود، آن نوع صله رحم جایز نیست و فردموظّف است به شیوه دیگری مثلا از طریق تلفن یا راه دیگری صله رحم را انجام دهد.
خداوند متعال الفت و صمیمت را در میان دوستان امیر المومنین علیه السلام بیش از پیش قرار دهد، به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم خداوند متعال در قرآن مجید مىفرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَیْعَ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ.
اى کسانى که ایمان آوردهاید! هنگامى که براى نماز جمعه روز جمعه اذان گفته مىشود به سوى ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این براى شما بهتر است، اگر مىدانستید.(سوره جمعه آیه 9)
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره احکام نماز جمعه:
1. در زمان غیبت امام زمان علیه السلام شرکت در نماز جمعه به نظر اکثر مراجع واجب تخییری است به این معنا که انسان بین خواندن نماز ظهر یا خواندن نماز جمعه مخیر است ،هر چند که شرکت در نماز جمعه فضیلت بیشتری دارد. و مسافر و زنان هم میتواند در نماز جمعه شرکت کند. (رساله مراجع ص842 مساله 1، ( نماز ظهر نیز بنا بر احتیاط خوانده شود: صافی،گلپایگانی،)
2. واجب (آیت الله سیستانی، خوئی و مکارم: احتیاط واجب) است مأمومین به خطبههاى امام گوش فرا دهند و از حرف زدن بپرهیزند که صحبت کردن در وقت خطبهها مکروه است بلکه اگر سخن گفتن مأمومین موجب نشنیدن خطبه و از بین رفتن فائده آن باشد، ( آیت الله سیستانی: به احتیاط واجب) سکوت لازم است. حضرت امام (ره) آیت الله سیستانی( توضیح المسائل مراجع ج1ص852 م38. رساله جامع ج1 م1800. رهبری آرشیو استفتائات جدید نماز جمعه.)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظّم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم در روایت است از امام مهدى علیه السلام که میفرمایند: لا یَحِلُّ لأِحدٍ أن یَتَصَرَّفَ فی مالِ غَیرِهِ بغَیرِ إذنِهِ.
بر هیچ کس حلال نیست که بدون اجازه صاحب مال در مال او تصرف کند. ( وسائل الشیعة ط- آل االبیت جلد: 25 ص 386)
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره احکام غصب:
1. یکی از محرمات و گناهان بزرگ غصب کردن مال و حق دیگران است. در این حکم فرقی بین پدر و فرزند و زن و شوهر یا خواهر و برادر و یا افراد بیگانه وجود ندارد بنابر این اگر پدر و فرزند یا زن و شوهر از مال یکدیگر بدون اجازه و رضایت بردارند یا شخصی در مال شریکش بدون اجازه استفاده و تصرفی انجام دهد از مصادیق غصب محسوب شده و گناه می باشد.
2. اگر انسان مالی یا حقی را غصب کند علاوه بر توبه از گناه باید مال و حق را فورا به صاحبش برگرداند و هر مقدار که تاخیر بیندازد گناه بیشتری برای او نوشته میشود و اگر مال غصب شده از بین رفته است مثل یا قیمت آن مال را به صاحبش بدهد.مثلا اگر انگشتر طلایی را فردی غصب کرده و دزدیده است در صورتی که انگشتر هست باید خود انگشتر را به صاحبش برگرداند و اگر انگشتر را فروخته و از بین رفته باید قیمتش را به صاحبش بدهد. (رساله مراجع م 2548) (رساله مراجع2549)
خداوند متعال ما را مدیون احدی از خلقش قرار ندهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد .
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم خداوند متعال در قران مجید می فرماید: قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ
بگو اى بندگانم که زیاده بر خویشتن ستم روا داشته اید، از رحمت الهى نومید مباشید، چرا که خداوند همه گناهان را مىبخشد،که او آمرزگار مهربان است. (سوره زمر آیه 53)
توضیحات
از جمله راه های کسب سعادت و کمال، توبه است؛ توبه دست کشیدن از گناه و معصیت و برگشت به سوى خداوند متعال است ،که با تمام وجود به خداوند متعال توجه کنیم و از غیر خدا دست بکشیم.
اما چند نکته درباره آداب و احکام توبه:
1. توبه کردن از گناهان، واجب فوری است و تأخیر انداختن آن جایز نیست. توبه زمان و مکان و آداب خاصی لازم ندارد؛ لذا فرد وقتی گناهی مرتکب شد باید سریعا توبه کند هر چند قبلا توبه کرده و آنرا شکسته؛ باز هم باید توبه واقعی کند و به سوی خداوند متعال برگردد و از رحمت خدا ناامید نباشد زیرا ناامیدی خودش گناه است.
2. حقیقت توبه این است که قلبا از گناهانش پشیمان شود و تصمیم بر ترک گناه گرفته شود.
3. نسبت به برخی گناهان علاوه بر پشیمانی و تصمیم بر ترک گناه جبران گذشته واجب است مثل اینکه اگر گناه فردی ترک نماز و روزه بوده در انجام نماز و روزهای قضایش کوتاهی نکند .(عروه اول احکام اموات؛ مراجع مساله 1813؛ 1814؛ 1815؛ 2279؛ 2701).
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خاصه امام خامنه ای صلوات بر محمد و آل محمد .
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم رسول خدا صلی الله و علیه و آله و سلم در روایتی میفرمایند : إِذَا لَمْ یَأْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ لَمْ یَنْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لَمْ یَتَّبِعُوا الْأَخْیَارَ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی سَلَّطَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ شِرَارَهُمْ فَیَدْعُوا خِیَارُهُمْ فَلَا یُسْتَجَابُ لَهُمْ.
هر گاه (مردم) امر به معروف و نهى از منکر نکنند، و از نیکان خاندان من پیروى ننمایند،خداوند بدانشان را بر آنان مسلّط گرداند و نیکانشان دعا کنند امّا دعایشان مستجاب نشود .( الکافی (ط - الإسلامیة) ؛ ج2 ؛ ص374)
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره احکام امر به معروف و نهی از منکر:
1. واجب بودن امر به معروف و نهی از منکر، بر هر مکلّف نسبت به خانواده و نزدیکان وی دارای اهمیت بیشتری است؛ بنابراین اگر شخصی در خانواده و نزدیکان فرد میباشد که نسبت به واجبات دینی، از قبیل نماز، روزه، خمس، حجاب و ... بیتوجّه است و آنها را سبک میشمارد یا نسبت به ارتکاب حرامها از قبیل ربا، غیبت، دروغ، گوش دادن به غنا و موسیقی لهوی و... بی مبالات و بیباک میباشد، باید با اهمّیّت بیشتری با مراعات مراتب سهگانه امربه معروفو نهی ازمنکر جلوی کارهای حرام وی را بگیرد و او را به انجام کارهای واجب و ترک حرام دعوت نماید.
2. اگر کسی بخواهد بچه بالغ خود را تربیت دینی کند یا او را نسبت به مسائل دینی راهنمایی کند فقط در قالب مراتب و شرایط ، باید وظیفه اش را انجام دهد و اگر تنها راه امر به معروف و نهی از منکر متوقف بر تنبیه بدنی باشد بدون اجازه حاکم شرع چنین حقی ندارد.
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظّم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد
گفتار روز
سلام علیکم بسم الله الرحمن الرحیم. از امام صادق علیه السلام روایت شده که میفرمایند: مَنْ عَرَفَ حَقَّنَا وَ أحَبَّنَا فَقَدْ أحَبَّ اللهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی.
هر کس حق ما را شناخته و ما را دوست بدارد در حقیقت خداوند تبارک و تعالی را دوست داشته است.(کافی، ج8،ص 112)
توضیحات
چند نکته درباره اسماء متبرکه:
1. اسم خدای متعال به هر زبانی که باشد و خطوط قرآن نباید بدون وضو لمس شود.و نیز بنا بر احتیاط ( واجب یا مستحب) اسامی اهل بیت و انبیاء علیهم السلام نباید بدون وضو لمس شود، لذا لباسی که روی آن اسم ائمه علیهم السلام نوشته شده، به نظر اکثر فقها بنا بر احتیاط واجب نباید بدون طهارت و وضو لمس شود.
2. برای محو کردن کلمات متبرکه مانند قران و نام خداوند تبارک و تعالی و ایاتیکه در کتابها و مجلات چاپ شده میتوان به یکی از روشهای زیر عمل نمود:
الف: دفن کردن درجایی که بی احترامی نشود.
ب: در میان آب جاری پاک انداخته شود.
ج: بوسیله آب یا چیز دیگری خمیر شود.
خداوند متعال توفیق عمل به وظائف شرعی را به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
