بیان بین الصلاتین
روزی حلال 
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. شخصی به محضر رسول خدا صلی الله علیه و آله شرفیاب شدو به آن حضرت عرض کرد که دوست دارم دعایم مستجاب شود؛ چه کنم؟ پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به او فرمود: طَهِّرْ مَأْکَلَکَ وَ لَا تُدْخِلْ بَطْنَکَ الْحَرَامَ
لقمهات را پاک کن [تا مبادا به حرامی آلوده باشد] و مراقب باش هیچ نوع حرامی را مصرف نکنی. (خوراک خود را پاکیزه کن و غذای حرام نخور) .
توضیحات
چند نکته در رابطه با کسب روزی حلال:
1-خداوند متعال روزی انسانها را از راه حلال مقدر فرموده و کسب های حلال در دین مقدس اسلام فراوان است و درامدی هم که بدست میآید را شرعا باید در راه حلال خرج کرد و مصرف کردن مال در راه حرام جایز نیست. طبق معارف دین روزی هر کسی بر عهده خداوند است که البته با کار و تلاش به دست می آید و انسان وظیفه دارد روزیی را که خداوند برایش مقدر کرده از راه حلال کسب نماید و یکی از سوالات مهمی که در قیامت می پرسند از درآمد و ثروت انسان است که طبق روایتی از رسول اعظم صلی الله علیه و آله و سلم در قیامت نمی گذارند شخص قدم از قدم بردارد مگر اینکه باید به چند سوال پاسخ دهد که یکی از اموال است که از چه راهی به دست آورده.
2- از نظر شرع مقدس اسلام برخی از کسب و کارها حرام است اما درامدش حلال است (جهت اطلاع: مانند معامله غش دار) اما برخی از کسب و کارها علاوه بر حرام بودن خود کار، درامدش نیز حرام بوده و معنای حرام بودن درامد این است که انسان مالک وجهی که بین دو طرف انتقال مییابد، نمی شود و مدیون است و باید آن پول را به صاحبش برگرداند که به برخی از این کسب ها اشاره میشود:
1-درامدی که از راه فروش سی دی و فیلم های مبتذل و خلاف عفت و حیا یا فروش شراب و مسکرات و مانند اینها بدست آید.
2-درامدی که از راه رشوه و قمار و ربا و دزدی و اداره مجالس گناه و از این قبیل موارد، بدست می آید.
3.پولی که از بیتالمال بر خلاف مقررات و اجازه حاکم شرع برداشت شده است.
خداوند متعال توفیق کسب روزی حلال به همه مومنین عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و ال محمد.
ازدواج
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. خداوند متعال در قرآن مجید میفرماید: وَأَنکِحُوا الْأَیَامَى مِنکُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَإِمَائِکُمْ إِن یَکُونُوا فُقَرَاء یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ.
مردان و زنان بیهمسر را همسر دهید و همچنین غلامان و کنیزان صالح و درستکارتان را، اگر فقیر و تنگدست باشند خداوند آنان را از فضل خود بی نیاز می سازد، خداوند واسع و آگاه است.
توضیحات
دو نکته درباره ازدواج و اهداف آن:
1.ازدواج کردن مستحب است و چنانچه بترسد با ازدواج نکردن به گناه میافتد ازدواج کردن واجب است و یکی از مهمترین اهداف ازدواج طبق آیات و روایات معصومین علیهم السلام افزایش نسل و گوینده کلمه لاالهالاالله و تربیت
فرزند صالح است و از آثار ازدواج افزایش رزق روزی است و طبق برخی روایات تشکیل خانواده و فرزنددار شدن سبب افزایش رزق و روزی است. (عروه الوثقی کتاب النکاح)
2.سقط جنین حرام است هر چند در روزهای اول و در حد نطفه باشد و حتی اگر جنین از راه غیر شرعی باشد باز هم سقطش حرام است چنانچه کسی مرتکب گناه سقط جنین بشود باید توبه کرده و به تناسب سن جنین دیه پرداخت کند.
3.به نظر اکثر مراجع اگر کاری سبب جلوگیری دائمی از بارداری شود حرام است حتی اگر کاری که سبب جلوگیری موقت از بارداری میشود در صورتی که مستلزم نگاه یا لمس حرام بشود باز هم گناه و معصیت است.( اجوبه الاستفتاآت، سوال 1266؛ مسائل جدید ج1 ص 193 و194و195 ج4 ص237 و138 ؛ بهجت س 6284؛ جامع المسائل ج1 س 1752-1754؛ تحریرالوسیله، ج 2،کتاب المواریث، فی کفاره القتل، ص 606 رساله نوین، ج 3، ص 101، گلپایگانی، ارشاد السائل، ص 173،س 638 ، در خصوص مقدار مثقال به گرم نظر مقام معظم رهبری در استفتائات هیئت علمی است؛ بهجت س6233 ج4-مکارم؛ ج1 س 1496 و 1487، اجوبه س 1263 صافیجامع الاحکام ج1س1408،نوریج2،س876،تبریزیس2099،امامج3 س 12و تحریر ج2 دیه جنین، وحید منهاج ج3 م379-مسائلجدیدج1.ص193-194-195-ج4 ص237 و138، بهجت س 6284)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است از امام رضا علیه السلام که به نقل از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: إِنَ یَوْمَ الْجُمُعَةِ سَیِّدُ الْأَیَّامِ یُضَاعِفُ اللَّهَ فِیهِ الْحَسَنَاتِ وَ یَمْحُو فِیهِ السَّیِّئَاتِ وَ یَرْفَعُ فِیهِ الدَّرَجَاتِ وَ یَسْتَجِیبُ فِیهِ الدَّعَوَاتِ.
جمعه سرور ایام است و خداوند در آن حسنات را مضاعف و گناهان و معاصی را محو می کند، درجات مؤمنان را بالا می برد و دعاها را مستجاب میکند.
توضیحات
یکی از اعمال مستحب و سفارش شده در روز جمعه غُسل جمعه است؛ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در اهمیت آن میفرماید: «هیچگاه غسل جمعه را ترک نکن، هر چند ناچار باشی از پول غذا و خوراک خود صرفهجویی کرده و برای غسل خرج کنی؛ چرا که غسل جمعه یکی از بزرگترین و برترین کارهای مستحب است.»
اما چند نکته درباره احکام غسل:
1.زمان غسل جمعه از اذان صبح تا اذان ظهر است و بهتر است نزدیک ظهر انجام شود و اگر تا ظهر انجام ندهد بهتر است بدون نیت اداء و قضاء تا غروب جمعه بجا آورد و کسی که در روز جمعه موفق نشده مستحب است در روز شنبه قضای آنرا انجام دهد. (رساله مراجع مساله 644و 647)
2.غسل چه واجب باشد مثل غسل جنابت و مس میت وچه مستحب باشد مانند غسل جمعه کیفیت و روش همه آنها به یک شکل است و انسان می تواند چند غسل واجب و مستحب را باهم نیت نماید و همه را با یک غسل انجام دهد.( رساله مراجع م360)
3. در غسل ترتیبی به نیت غسل مثلا غسل جنابت اول سروگردن بعد طرف راست و بعد طرف چپ بدن را شستشو می دهد.(فتوی یا احتیاط واجب= مشهور و بنظر بعضی بعد از سروگردن بدن را بشوید: خوئی، تبریزی،سیستانی،زنجانی مکارم: ترتیب را مستحب میدانند)( رساله مراجع م362)
4. بنظر اکثر مراجع: اگر در بین غسل کاری که وضو را باطل میکند انجام دهد مثلا ادرار کند، غسل باطل نمى شود ولی برای نماز باید وضو بگیرد. (بنظر اکثر مراجع ، مخالف: خوئی، بهجت:فتوی، تبریزی: احتیاط واجب،)
5. در غسل باید موهاى کوتاهى را که جزء بدن حساب مى شود مانند موهای دست را، بشوید و به نظر اکثر مراجع شستن موهاى بلند لازم نمى باشد بلکه اگر آب را طوری به پوست بدن برساند که موهای بلندتر نشود غسل صحیح است. (مخالف :امامخمینی،نوری،فاضل، مقام معظم رهبری و مکارم:احتیاط واجب) (رساله مراجع مساله 379و385و386)
تعجیل در فرج امام زمان علیهالسلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. خداوند متعال در قران مجید می فرماید: لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ.
ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آنها کتاب ( آسمانی ) و میزان ( شناسایی حقّ از باطل و قوانین عادلانه ) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند.
توضیحات
چند نکته کوتاه درباره احکام حق الناس:
1-تضییع حقوق مردم از گناهان است و تنها با توبه برطرف نمی شود بلکه باید بعد از توبه حق مردم را نیز ادا کند.
2-برای پرداخت مال اگر انسان به طلبکار دسترسی دارد باید به خود وی بدهد و اگر فرد فوت کرده میبایست به ورثهاش بپردازد.
3-اگر طلبکار معلوم نیست باید برای پیداکردن او جستجو نماید و چنانچه مایوس از پیدا کردن طلبکار باشد (بنابر فتوا یا احتیاط) باید با اجازه مرجع تقلید مقدار بدهی را به فقیر بدهد.
4- در پرداخت دین گفتن جزئیات لازم نیست همین که بدهی را به عنوان ادای دین پرداخت نماید کافی است بنابراین اگر ذکر علت بدهی باعث آبروریزی شود یا مانع شرعی دیگری باشد لازم نیست آن علت را بگوید بلکه میشود به صورت ناشناس هر چند با واسطه انرا به طلبکار بعنوان اداء دین برگرداند مثلا مقدار بدهی را به کسی بدهد و بگوید به طلبکار بدون ذکر نام پرداخت کند. چند مثال: پولی که اشتباها و اضافی به افراد داده میشود و بعدا متوجه می شود، ضرر مالی یا بدنی که موجب دیه شده و جبران نکرده، صحنه سازی و استفاده دروغین از انواع بیمه، کم فروشی (جامع المسائل ج2 س1075 )
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمنالرحیم. از أمیرالمومنین علی علیه السلام روایت شده که فرمودند: صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم نعمت ها را فراوان مىکند و سختى ها را از بین مىبرد.
توضیحات
یکی از توصیه های دین مقدس اسلام صله رحم است در روایتی امام صادق علیهالسلام فرمودند: «ما چیزی را جز صلهی رحم، سراغ نداریم که عمر را زیاد کند؛ تا آنجا که گاهی تا زمان مرگ یک نفر، سه سال مانده است، ولی او اهل صله ی رحم میشود. آنگاه خداوند، سی سال بر عمرش می افزاید و سی و سه سال دیگر زنده میماند. و گاهی اجل کسی سی و سه سال است، اما به خاطر قطع رحم و گسستن رابطه ی خویشاوندی، خداوند سی سال از عمرش کم میکند و سه سال زندگی می کند. رسول خدا صل الله علیه و آله نیز در روایتی فرمودند: «صلهی رحم، به عمر اضافه میکند، و فقر را از بین میبرد» و همچنین پیامبر اکرم صل الله علیه و آله در روایت دیگری فرمود: کسی که زیادی و توسعه ی رزق و روزی و افزونی عمر خوشحالش میکند، صله ی رحم کند.
اما دو نکته کوتاه درباره احکام صله رحم :
1-قطع رحم و ترک رابطه با خویشاوندان و فامیل، مانند پدر و مادر و برادر و خواهر ودیگر خویشان حرام است هر چند این فامیل زودتر قطع رابطه کرده باشد و یکی از شیوههای صله رحم حاضر شدن در منزل ارحام است ولی صله رحم منحصر به ملاقات حضوری در منزل فرد نیست و فرد میتواند با تماس تلفنی، پیامک، جویا شدن از احوال او با واسطه؛ یا با احسان به او هر چند از طریق ارسال کمک مالی برایش در مواردی که احتیاج به کمک مالی دارد و مانند آن، این وظیفه الهی را انجام دهد.
2-اگر نوع خاصی از صله رحم با خویشاوند مثلا ملاقات حضوری موجب تأیید کار حرام او یا تشویق او بر ارتکاب گناه می شود یا موجب ابتلای خود فرد یا خانواده و فرزندان به گناه میشود، آن نوع صله رحم جایز نیست و فرد موظّف است به شیوه دیگری مثلا از طریق تلفن یا راه دیگری صله رحم را انجام دهد.
خداوند متعال الفت و صمیمت را در میان دوستان امیرالمومنین علیهالسلام بیش از پیش قرار دهد ،به برکت صلوات بر محمد و ال محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. از رسولخدا صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده که میفرمایند: اَلْعِبادَةُ سَبْعُونَ جُزْءً اَفْضَلُها طَلَبُ الْحَلالِ.
عبادت هفتاد جزء است که برترین آنها کسب روزی حلال است.
توضیحات
در برخی موارد خریدار یا فروشنده یا هر دو می توانند قرار داد انجام شده را بر هم بزنند که برخی از آن موارد عبارتند از :
1.اگر پیش از قرارداد در جنس یا عوض آن عیبی باشد و نمی دانسته و پس از قرار داد متوجه شود می تواند قرار داد را فسخ کند و یا تفاوت قیمت معیوب با سالم را بگیرد.
2. در صورتی که خریدار یا فروشنده (فریب خورده) جنس را بدون اطلاع از قیمت معمولی به مقداری که مردم به آن اهمیت میدهند ارزانتر از قیمت آن فروخته و یا گرانتر خریده می تواند قرار داد را فسخ کند.
3.اگر فروشنده یا خریدار شرط کند که طرف مقابل کاری انجام دهد یا شرط کند که مالی را که می دهد به طور مخصوصی باشد مثلا خانه را رنگ کرده تحویل دهد و آن شخص به شرط عمل نکند می تواند قرار داد را فسخ کند.
4.در صورتی که در زمان قرار داد قرار بگذارند تا مدت معینی مثلا تا یک هفته هر دو یا یکی حق فسخ و بر هم زدن قرار داد را داشته باشد. (رساله مراجع م2124 )
خداوند متعال به همه ما توفیق کسب روزی حلال را عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است از حضرت امام باقر علیه السلام که می فرمایند: اِنَّما جُعِلَتِ النّافِلَةُ لِیتمِّ بِها ما یفسُدُ مِنَ الفَریضَةِ.
نافله قرار داده شده تا اگر در نماز واجب کمبود و نقصانی هست (مانند حواس پرتی یا غفلت)، نافله آن را جبران کند، تا کامل شود.
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره ویژگی های نمازهای مستحبی:
1-نمازهای مستحبی را نمی توان به جماعت خواند، مگر نماز باران و (اکثر مراجع) نماز عید فطر و قربان. لذا نماز زیارت را نمی توان به جماعت خواند. (مشهور؛ مخالف:حضرت امام و رهبری نماز عید فطر و قربان بنابر احتیاط رجاءا به جماعت خوانده شود مگر اینکه ولی فقیه یا ماذون از طرف او باشد. و صافی و شبیری: بنابر احتیاط واجب به جماعت خوانده نشود)( رساله مراجع م 1516و 1407)
2. اگر نمازگزار یکی از کارهای نماز مستحبی را فراموش کند و موقعی یادش بیاید که مشغول رکن بعد از آن شده، برگردد و کار فراموش شده را انجام دهد و دوباره آن رکن را به جا آورد و در این حال زیادی رکن، نماز مستحبّی را باطل نمیکند. بطور مثال اگر کسی قرار است نماز شب اول دفن میت را بخواند بجای ایت الکرسی در رکعت اول، سهوا سوره توحید را می خواند و در رکوع متوجه اشتباهش میشود در این صورت برگردد ایت الکرسی را بخواند و دوباره رکوع را بجا بیاورد. (اکثر مراجع- مکارم: احتیاط واجب زیاد رکن نماز را باطل میکند.)( رساله مراجع م1194)
خداوند متعال ما را از نمازگزاران واقعی قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
خمس
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک ولادت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و امام صادق علیه السلام خداوند متعال در قرآن می فرماید: وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِی الْقُرْبی وَالْیَتامی وَالْمَساکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللهِ.
بدانید هرگونه منفعتی به دست آورید، خمس آن براى خدا و براى پیامبر و براى نزدیکان و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه از آنان است، اگر به خدا... ایمان آورده اید.
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره احکام خمس:
1-یکی از واجبات مالی پرداخت خمس است و هر فردی که دارای درآمدی است هر مقداری از درامدش که در بین سال خمسی صرف نیازهای زندگی شده که مطابق شأن فرد بوده مانند خوراک و پوشاک و مسکن و اثاثیه منزل، خمس ندارد اما آنچه از درآمد در سررسید سال خمسی باقی میماند باید یک پنجم را به عنوان خمس بدهد؛ فرقی نمی کند آنچه باقی مانده پول پس انداز شده و یا مواد غذایی داخل منزل باشد.
2.در برخی موارد با اینکه انسان بدهی دارد باز هم خمس واجب می شود لذا اینکه می گوید من بدهی دارم پس خمس به من واجب نمیباشد در همه موارد صحیح نیست مثلا فردی که بابت توسعه در کار و کسب درامد بیشتر از نیاز زندگی بدهکار باشد این بدهی سبب نمی شود که خمس درامدی که از سال خمسیش زیاد آمده پرداخت نکند. (رسالهمراجعمساله1765و1790و1791و1792،.(اجوبه س924- تبریزی س882- جامع المسائل فاضل ج1 س902- جامع الاحکام صافی ج1 س773-774؛ امام تحریر الوسیله کتاب الخمس– نوری م1748- احکام الواضحه فاضل ص303–هدایهالعبادصافیم1620-مناجسیستانیج1/392 خویی، وحید منهاج ج1/348 و جامع المسائل ج1 س645)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک ولادت با سعادت پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم و امام صادق علیه السلام حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم در روایتی می فرمایند: مَنْ زَارَنِی أَوْ زَارَ أَحَداً مِنْ ذُرِّیَّتِی زُرْتُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فَأَنْقَذْتُهُ مِنْ أَهْوَالِهَا.
کسى که من یا یکى از فرزندانم را زیارت کند روز قیامت به زیارت او آمده و وى را از هول و وحشت هاى آن روز مى رهانم.
توضیحات
امروز یعنی 17 ربیع الاول مطابق نظر مشهور علماى امامیّه، روز ولادت رسول خداصلى الله علیه و آله و همچنین میلاد امام صادق علیه السلام است و روز بسیار مبارکى است و داراى اعمالى مى باشد:
1- غسل; به نیّت روز هفدهم ربیع الاوّل.
2- روزه; که براى آن فضیلت بسیار نقل شده است، از جمله در روایاتى از ائمّه معصومین علیهم السلام آمده است: کسى که این روز را روزه بدارد، خداوند متعال براى او ثواب روزه یکسال را مقرّر مى فرماید.
3- دادن صدقه، احسان نمودن و خوشحال کردن مؤمنان و به زیارت مشاهد مشرّفه رفتن.
4- زیارت رسول خدا صلى الله علیه وآله از دور و نزدیک; در روایتى از آن حضرت آمده است: هر کس بعد از وفات من، قبرم را زیارت کند مانند کسى است که به هنگام حیاتم به سوى من هجرت کرده باشد، اگر نمى توانید مرا از نزدیک زیارت کنید، از همان راه دور به سوى من سلام بفرستید (که به من مى رسد).
5- زیارت امیر مؤمنان، على علیه السلام نیز در این روز مستحب است.
6- تکریم، تعظیم و بزرگداشت این روز بسیار بجاست، مرحوم «سیّد بن طاووس»، در اقبال، در تکریم و تعظیم این روز به خاطر ولادت شخص اوّل عالم امکان و سرور همه ممکنات حضرت نبىّ اکرم صلى الله علیه وآله سفارش بسیار کرده است.
بنابراین، سزاوار است مسلمین با برپایى جشن ها و تشکیل جلسات، هرچه بیشتر با شخصیّت نبىّ مکرّم صلى الله علیه وآله وسلم ، سیره و تاریخ زندگى او آشنا شوند و از آن، براى ساختن جامعه اى اسلامى و محمّدى بهره کامل گیرند (مفاتیح نوین آیه الله مکارم شیرازی).
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک ولادت با سعادت پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم و امام صادق علیه السلام از حضرت علی علیه السّلام روایت است که میفرماید: اِنَّ اللّهَ…اِخْتَارَ لَنَا شِیعَةً یَنْصُرُونَنَا وَ یَفْرَحُونَ لِفَرَحِنَا وَ یَحْزَنُونَ لِحُزْنِنَا.
خداوند براى ما، شیعیان و پیروانى برگزیده است که ما را یارى مىکنند، با خوشحالى ما خوشحال مى شوند و در اندوه و غم ما، محزون مى گردند.
توضیحات
چند نکته درباره شادی و شاد بودن:
1.شادی و شاد بودن از امور پسندیده و از نیازهای طبیعی انسان است و شاد نمودن دیگران از اموری است که در دین مبین اسلام سفارش شده و در برخی روایات آمده است که، شاد بودن در شادی اهلبیت از صفات شیعیان است (یفرحون لفرحنا)، اما انجام گناه و ارتکاب کارهای خلاف به هیچ بهانهای جایز نیست و باید مراقب باشیم که مجالس شادی آلوده به گناهانی مثل اختلاط محرم و نامحرم، بدحجابی، موسیقی حرام و رقص نشود.
2-موسیقی و آواز در صورتی لهوی و مناسب بامجالس گناه باشد مثلا آهنگی رقص آور باشد یا تحریککننده شهوت باشد حرام است و همچنین برگزاری مجالس رقص هم جایز نیست و در این حکم فرقی بین رقص و موسیقی سنتی و کلاسیک و محلی ندارد و در مورد مجالس جشن اهلبیت علیهمالسلام و دستزدن با مجالس ائمۀ اطهار علیهمالسّلام مناسبت ندارد و مناسب با مجالس معصومین علیهمالسّلام ذکر صلوات و تکرار مدایح است.
3.شرکت کردن در مجالس گناه در صورتی که حضور فرد سبب تایید گناه یا باعث ارتکاب گناه میشود جایز نیست هر چند مجلس فامیل نزدیک انسان باشد اما حضور در زمانی که سبب تایید گناه یا ارتکاب گناه نمیشود مثلا زمان شام خوردن اشکالی ندارد.
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک هفته وحدت از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده که فرمودند: تَهادَوا فَإِنَّها تَذهَبُ بِالضَّغائِنِ.
به یکدیگر هدیه بدهید،که همانا هدیه کینهها را از بین مىبرد.
توضیحات
چند نکته کوتاه درباره احکام هدیه:
1.یکی از مستحبات هدیه دادن، بویژه به ارحام و خویشان است، مخصوصا در میان ارحام و خویشاوندان نسبت به پدر و مادر سفارش بیشتری شده است.
2.اگر به فرزندی بیشتر از فرزند دیگری هدیه داده شود یا هدیهای با ارزشتری داده شود یا بین دختر و پسر در هدیه دادن فرق گذاشته شود کراهت دارد، اما اگریکی از فرزندان دارای خصوصیتی باشد که سزاوار برتری است مثلا فقیر است چنانچه باعث فتنه و فساد نشود برتری دادن او در هدیه خوب است.
3.مالی که هدیه داده میشود تا تحویل داده نشود هدیه محسوب نمیگردد مثلا اگر انسان به فرزندش بگوید وسیله ای را به تو بخشیدم تا وقتی که تحویل فرزند نداده، مال فرزند نشده است و احکام هدیه را ندارد.
4در برخی موارد چیزی را که انسان بخشیده و تحویل داده است نمی تواند پس بگیرد مثلا مالی را به اقوام نسبی هدیه داده
(منهاج الصالحین آیهالله سیستانیجلد2کتابالهبهمساله136؛تحریرالوسیلهکتاب الهبه مساله22.)
خداوند متعال در این ایام عیدی ما را استجابت همه دعاها بویژه فرج امام زمانعلیه السلام قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است از امام رضا علیهالسلام که می فرمایند: اِنَّما جُعِلَتِ الْجَماعَةُ لِئَلَّا یَکُونَ الْاِخْلاصُ وَ التَّوْحیدُ وَ الْاِسْلامُ وَ الْعِبادَةُ للَّهِ اِلَّا ظاهِراً مَکْشُوفاً مَشْهُوراً
نماز به صورت جماعت قرار داده شده است، تا اخلاص و یگانگى خداوند و اسلام و عبادت براى خداوند آشکار، و همگانی گردد.
توضیحات
در دین مبین اسلام و قرآن کریم به وحدت و اجتماع مسلمانان که یکی از مصادیق آن نماز جماعت است، اهمیت داده شده و همچنین اجر و ثواب اعمالی عبادی مثل نماز ها اگر به جماعت اقامه شود بسیار بیشتر از غیر آن است؛ چرا که انسان در میان جمع افراد مومن رشد می کند و می تواند کمالات بیشتری کسب کند و خداوند این حضور در جمع مومنان را دوست دارد.
دو نکته کوتاه در مورد احکام نمازجماعت:
1.مستحب است مومنین نمازهای یومیه را به جماعت بخوانند و حاضر نشدن به جماعت از روی بی اعتنایی جایز نیست و نماز جماعتی که مختصر بخواند از نماز فرادایی که آن را طول بدهد بهتر است.
2.کسی که مسافر است و یا دیر به جماعت رسیده اگر بخواهددر رکعت سوم یا چهارم اقتدا کند چنانچه درحالی که امام ایستاده است بخواهد اقتدا کند، باید حمد و سوره را آهسته بخواند و اگر برای خواندن سوره وقت ندارد باید حمد را تمام کند و در رکوع (یا سجده) خود را به امام جماعت برساند، اگر میداند که برای خواندن حمد زمان کافی ندارد (بنابر احتیاط واجب) باید صبر کند تا امام به رکوع برسد بعد اقتدا کند لذا در حالی که امام بعد از تکبیر درحال رفتن به رکوع است نیز اقتدا نکند.(مشهور-رسالهمراجعمسأله1442-غیرمشهور : خوئی،بهجت،تبریزی،سیستانی: خودشرابهرکوع برساندوم 1441)
خداوند متعال توفیق شرکت در نماز جماعت را به همه ما عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمنالرحیم. با عرض تبریک هفته وحدت در روایت است از أمیرالمومنین علیه السلام که می فرمایند: مَنْ أحَبَّنَا بِقَلْبِهِ وَ أعَانَنَا بِلِسَانِهِ وَ قَاتَلَ مَعَنَا أعْدَاءَنَا بِیَدِهِ فَهُوَ مَعَنَا.
هر کس ما را قلبا دوست داشته باشد و با زبانش ما را یاری نماید و با دشمنان ما مبارزه نماید، او با ما خواهد بود.
توضیحات
نکاتی در مورد تولی و تبری:
1-تولی به معنای دوست داشتن دوستان خدا و تبری به معنای بیزاری جستن و تنفر از دشمنان دین است و این دو از واجبات دین اسلام بشمار می روند و هر مسلمانی باید با اهل ایمان دوستی کند و از اهل باطل بیزاری بجوید که بالاترین مرحله این دو، دوست داشتن اهلبیت علیهم السلام است و بیزاری جستن از سران شرک و کفر و دشمنان اهل بیت علیهمالسلام می باشد.
2.نکتهای که باید به آن توجه کنیم این است تولی و تبری راه های صحیحی دارد مانند مداحی و ذکر فضائل اهلبیت و نمیتوان به این بهانه برخی از محرمات را مرتکب شد مثل برگزاری مجلس مختلط یا مشتمل بر رقص و آهنگ های حرام و به زبان آوردن کلمات رکیک و مستهجن و یا اینکه مردان خود را به شکل زنان درآورند.(استفتائات مکارم ج1 س 1625 جامع الاحکام ج 2 س 1581) 3.تبری جستن از دشمنان اهل بیت به این معنای نیست که با تمام مخالفان فکر و عقیده خود بجنگیم یا به آنان فحش و ناسزا بگوئیم و وحدت، دست برداشتن از عقاید نیست بلکه توجه به مشترکات و پرهیز از تفرقه و سوء استفاده دشمنان است.(رساله نوین ج4ص 197)
4.هر مسلمانی موظف به انجام واجبات دینی بوده و فرقی در ایام سال نسبت به آن وجود ندارد، و هر عملى که وسیله سوء استفاده دشمنان اسلام یا موجب تفرقه بین مسلمین شود، حرام و ممنوع است و مسلمانان باید از تفرقه بپرهیزند و از هر چیزی که موجب وهن مذهب میباشد جدا اجتناب نمایند. (امامخمینیاستفتائاتج3ص349س12)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و سلامتی مراجع عظام خصوصا مقام معظم رهبری صلوات بر محمد وآل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. باعرض تبریک هفته وحدت از حضرت امام رضا علیه السلام روایت شده که می فرمایند: لَتَأمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْکَرِ اَوْ لَیَسْتَعْمِلَنَّ عَلَیْکُمْ شِرَارُ کُمْ فَیَدْعُوا خِیَارُ کُمْ فَلاَیُسْتَجَابُ لَهُمْ.
بایستی که به معروف امر و از منکر نهی کنید(اگر این کار نکردید) افراد بدکردار بر شما مسلط خواهند شد، بگونهای که دیگر خوبهای تان دعا میکنند اما مستجاب نمیشود.
توضیحات
چند نکته درباره امر به معروف و نهی از منکر:
1.فردی که میخواهد امر به معروف و نهی از منکر کند، باید بداند کاری که فرد آن را ترک نموده، از واجبات است یا کاری که فرد آن را مرتکب شده، از گناهان میباشد. معروف یعنی کاری که عقل خوب بودن آن را متوجه می شود و یا شرع مقدّس ما را به خوب بودن آن راهنمایی کرده است مثل نماز، عدالت، رعایت حق الناس و منکر یعنی کاری که عقل بد بودن آن را درک می کند و یا شارع مقدّس ما را از ناپسند بودن آن آگاه نموده است. مثل ظلم و بدحجابی و رشوه گرفتن.
2.هر کدام از امر به معروف و نهى از منکر بر دوقسم واجب و مستحب تقسیم مىشود، به این معنا که امر به معروف در موارد ترک واجب و انجام حرام، واجب است و در مواردی که انجام معروف،مستحب و انجام منکر، مکروه است امر به معروف و نهی از منکر مستحب میباشد (تحریر ج 2 اقسام و کیفیت وجوب امر و نهی)
3. امر به معروف و نهی از منکر مختص به صنف و گروهی نیست و بر همه اقشار جامعه با وجود شرائطش واجب است و بسیج عمومی و همگانی است برای ریشه کن کردن فساد و تامین سلامت و امنیت جامعه. (رساله جامعص617وتحریر مساله امر به معروف)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام سلامتی مراجع عظام خاصه مقام معظم رهبری صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. در روایت است از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم که میفرمایند: أَفْشِ السَّلَامَ یَکْثُرْ خَیْرُ بَیتِکَ؛
سلام را آشکار کن و رواج ده، تا خیر و برکت خانه ات، زیاد شود.
توضیحات
سلام شعار اسلامی است؛ سلام به معنای تحیت، سلامت، صلح و آشتی، تعظیم و تکریم، درود گفتن است.
سلام، اطمینان دادن به فرد مقابل است که: هم سلامتی و تندرستی تو را خواستارم، هم از جانب من آسوده باش و مطمئن، که گزندی به تو نخواهد رسید. من خیرخواه تو هستم، نه بدخواه و کینهورز و دشمن.
سلام نیز نوعی درود و تحیّت اسلامی است که دو مسلمان به هم می گویند.
سلام از مقدس ترین کلمات و یکی از نام های خداوند متعال است؛ معنی «سلام علیکم» در اصل «سلام الله علیکم» است، یعنی درود پروردگار بر تو باد، یاد خداوند تو را به سلامت دارد و در امن و امان باشی؛ به همین جهت سلام کردن یک نوع اعلام دوستی و صلح و ترک دشمنی و جنگ محسوب می شود. این معنای شعار اسلامی سلام است.
لذا از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله نقل شده است که:«السَّلامَ اِسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ وَضَعَهُ فِی الأَرْضِ فَأَفْشُوهُ بَیْنَکُمْ» سلام نامی از نام های خداوند متعال است، که آن را در زمین به امانت نهاده است، پس سلام را در میان خودتان آشکار کنید و رواج دهید. (نهج الفصاحة ، ص: 531)
اما چند نکته درباره احکام سلام کردن:
1.شروع کردن به سلام مستحب است اما جواب سلام واجب فوری است یعنی بلافاصله باید پاسخ داده شود تفاوتی ندارد که سلام کننده زن باشد،یا مرد و یا بچه ممیز باشد و اگر به جمعی سلام شود همین که یک نفر جواب دهد بر بقیه افراد جواب سلام واجب نیست.
2.سلام کردن به کسی که در حال نماز است کراهت دارد ولی در هر حال اگر کسی سلام کرد، جواب سلام فورا بر نماز گزار واجب است ، البته نمازگزار باید در پاسخ سلام،کلمه سلام را بر علیکم مقدم کند.
3.اگر به جمعی سلام شود وقتی یک نفر جواب دهد از بقیه ساقط است و نمازگذار نباید جواب سلام دهد و در صورتی فرد نمازگزار باید جواب دهد که کسی دیگر پاسخ ندهد. (رسالهمراجعمساله1146)
4. سلام کردن مرد به زن نامحرم کراهت دارد. مخصوصا به بانوان جوان کراهت بیشتری دارد.(رساله مراجع مساله 1137،1138 و 1141). (تبریزی استفتائات ج2س1993؛ فاضل, احکام جوانان م482؛ بهجت س5287؛ مکارم رساله جوانان م465؛ صافی, احکام نوجوانان 463-عروه النکاح وآدابه م41)
خداوند متعال همه ما را از عمل کنندگان به دستورات دین قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک هفته وحدت انس بن مالک از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم روایت کرده که آن حضرت فرمودند: أَکْثِرْ مِنَ الطَّهُورِ یَزِدِ اللَّهُ فِی عُمُرِک.
ای انسان زیاد وضو بگیر تا خداوند متعال، بر عمرت بیفزاید (عمرت را زیاد کند).
توضیحات
بعضی از افراد سوال می کنند که: کسی که دستش شکسته و داخل گچ هست و یا دستش زخم است و باند پیچی شده و امکان باز کردن ندارد چگونه وضو بگیرد؟
دو نکته در جواب عرض می شود:
1-این فردی که دستش شکسته و داخل گچ می باشد یا زخم شده و باند پیچی شده، باید وضوی جبیره بگیرد و اگر تمام دست یا صورت بسته باشد اگر علاوه بر وضوی جبیره تیمم هم انجام دهد به فتوای همه مراجع تقلید به وظیفه اش عمل کرده است.(بنا بر احتیاط تیمم هم نماید مکارم،صافی،گلپایگانی،نوری،بهجت،خوئی،تبریزی)
2-وضوی جبیره به این گونه است که مثلا کسی که دست راستش شکسته و داخل گچ می باشد ابتدا صورت را (با دست چپ یا با گرفتن زیر شیر یا فرو بردن در آب) بشوید و سپس دست راست را وضوی جبیره دهد یعنی با دست مرطوب بر روی باند یا گچ مسح نماید بعد دست چپ را مانند صورت بشوید آن گاه با رطوبت آن سر و روی پاها را مسح کند (م330،عروه الوثقی احکام الجبائرم2).
خداوند متعال توفیق یادگیری و عمل به دستورات دین را به همه عنایت بفرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک هفته وحدت خداوند متعال در قران کریم می فرماید: وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لاَتَفَرَّقُواْ وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنتُمْ اَعْدَاءً فَاَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَاَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَاناً،
و همگی به ریسمان الهی، تمسّک جویید، و پراکنده نشوید، و نعمتِ خدا را برخودتان، به یاد آورید، آنگاه که دشمنان (یکدیگر) بودید، و (او) میان دلهای شما، الفت انداخت، پس به (برکتِ) نعمت او، برادران (همدیگر) شدید.
توضیحات
چند نکته کوتاه درباره وحدت:
1.حفظ وحدت مسلمین و دوری از کارهای تفرقه انگیز از دستورات دین است و ایجاد تفرقه و دامن زدن به اختلاف بین مسلمین حرام است.
2.مقصود از وحدت تاکید بر مشترکات می باشد و اتحاد در مقابل دشمن و پرهیز از بد زبانی و فحاشی و دروغ و مانند آن است.
3.حفظ دین الهی، و ترویج مکتب اهل البیت علیهم السلام به روش صحیح و درست به دور از دروغ، تمسخر و تهمت به یکدیگر وظیفه همه مسلمین است.(رسالهنوینج4ص197؛اجوبه س61)
تعجیل در فرج امام زمان علیه السلام و اتحاد بین مسلمین صلوات بر محمد وآل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله روایت شده فرمودند: إِنَّ الْغَضَبَ مِنْ الشَّیْطَانِ وَ إِنَّ الشَّیْطَانَ خُلِقَ مِنْ النَّارِ وَ إِنَّمَا تُطْفَأُ النَّارُ بِالْمَاءِ فَإِذَا غَضِبَ أَحَدُکُمْ فَلْیَتَوَضَّأْ.
غضب و خشم از شیطان و شیطان از آتش آفریده شده است و آتش با آب خاموش مى شود، پس هرگاه یکى از شما به خشم آمد و غضبناک شد، وضو بگیرد.
توضیحات
وضو طهارت باطنی است که با انجام آن انسان می تواند کلمات مقدس را لمس و مس کند؛ در روایات معصومین علیهم السلام برای وضو آثار زیادی بیان شده مثلا با وضو خوابیدن موجب این است که خواب عبادت محسوب شود یا اینکه با طهارت غذا خوردن فقر را دور می کند؛ لذا بسیاری از امور مستحب است که با طهارت انجام شود. چند نکته کوتاه درباره احکام وضو:
1.یکی از شرایط وضو این است که اعضا وضو هنگام شستن و مسح کردن پاک باشد، لذا اگر عضوی از اعضا وضو مانند دست یا صورت نجس است باید ابتدا آنرا تطهیر کرده وبعد به نیت وضو شسته و مسح شود. (مخالف،بهجت:مگر اینکه بوسیله وضو گرفتن و یا غیر آن بطور اتفاقی پاک شده باشد. سیستانی:اگر عضو متنجس با یک بار شستن پاک می گردد و آب کر یا جاری باشد در این صورت با فرو بردن عضو در آب به نیت وضو یا با شستن عضو زیر شیر متصل به کر یا جاری هم عضو تطهیر می شود و شستن وضویی محقق می شود).(رساله مراجع شرط ششم م 2776؛277).
2.اگر یکی از اعضای وضو نجس بوده مثلا صورت فردی خونی بوده و بعد از وضو گرفتن متوجه نجاست آن می شود چنانچه می داند که موقع وضو آنجا را تطهیر نکرده وضویش باطل است.
3.در اعضاء وضو و غسل مانعی از رسیدن آب نباشد و در صورت وجود مانع باید برطرف شود هر چند برطرف کردن آن هزینه داشته باشد.
4.اگر در اعضا وضو چیزی چسبیده باشد مانند چسب یا رنگ یا ناخن و مژه مصنوعی چنانچه برطرف کردن اینها هر چند با هزینه کردن امکان نداشته باشد یا سختی غیرقابل تحملی داشته باشد اگر علاوه بر غسل و وضوی جبیره ای ،تیمم هم انجام شود به نظر همه مراجع مکلف به وظیفه خودش عمل کرده است و وضوی جبیره است این است که به صورت معمولی فرد وضو بگیرد و هنگامی که به مانع می رسد دست خیس روی مانع بکشد. (جهت اطلاع سیستانى: وظیفهاش تیمّم است مگر آن که آن چیز در مواضع تیمّم باشد که در این صورت لازم است بین وضو و تیمّم جمع کند و اگر آن چیزى که چسبیده دوا باشد، حکم جبیره را دارد.خوئى، تبریزى زنجانی: وظیفهاش تیمّم است، (تبریزى:مگر در صورتى که در جاى تیمم هم چسبیده باشد که در این صورت، وضو یا غسل کافى است).امام خمینی،فاضل، مکارم، بهجت، نوری،: وضوی جبیره بگیرد. گلپایگانى، صافى: و بنا بر احتیاط واجب اگر تمام یا بعض محلّ تیمّم بىمانع باشد، تیمّم هم بنماید.رساله مراجع مساله 338،)
خداوند متعال همه محبین اهل بیت علیهمالسلام را از پاکان قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک هفته وحدت از أمیرالمومنین علیه السلام روایت شده که فرمودند: أُوصِیکُمَا وَ جَمِیعَ أهْلِی وَ وُلْدِی وَ مَنْ بَلَغَهُ کِتَابِی بِتَقْوَی اللهِ وَ نَظْمِ أمْرِکُم.
شما را (ای حسن و حسین) و همه خانواده و فرزندانم و هر کس را که نوشته من به او میرسد، به تقوای الهی و نظم در کارهایتان سفارش میکنم.
توضیحات
دو نکته کوتاه درباره قوانین:
1.قوانینی که تخلف از آن سبب اختلال در نظم جامعه شود مانند قاچاق کالا یا قوانین راهنمایی و رانندگی یا سد معبر یا موجب ضرر به بیتالمال و اموال عمومی یا اشخاص شود شرعا واجب است که رعایت شود.(بنابر فتوی یا احتیاط واجب) (آیه الله سیستانی: فقه برای غرب نشینانس235؛.برگرفته از قوانین دولتی ؛اجوبه الاستفتاآت،س1983وس1987،1989؛مسائلجدید جلد 3ص63. تبریزی: مخالفت با مقررات که مخل به نظام باشد جایز نیست، استفتائات ج2 ص499وس1039)
2.به نظر اکثر مراجع عظام تخلف از قوانین و مقررات و دستورات دولت اسلامى که بهطور مستقیم توسط مجلس شوراى اسلامى تصویب شده است و مورد تأیید شوراى نگهبان قرار گرفته اند، براى هیچکس جایز نیست. البته در برخی از موارد علاوه بر این که مخالفت قانون است فرد شرعا بدهکار و مدیون هم می شود مانند کمکاری و رشوه گرفتن و استفاده غیرقانونی از بیتالمال و اموال عمومی مثل آب و برق و گاز (آیه الله سیستانی: فقه برای غرب نشینان س235؛_ برگرفته از قوانین دولتی؛ اجوبه الاستفتاآت، س1983و س1987،1989؛ مسائل جدید جلد 3 ص63_ تبریزی: مخالفت با مقررات که مخل به نظام باشد جایز نیست، استفتائات ج2 ص499وس1039) (اجوبه الاستفتائاتس1249)مکارم استفتاآت ج3س 1797و1798و 1801و 1161و1583 بهجت استفتاآت ج4س6513،فاضل جامع المسائل ج1س917)
خداوند متعال توفیق عمل به واجبات را به همه ما عنایت فرماید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
گفتار روز
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. با عرض تبریک هفته وحدت از امیرالمومنین علیه السلام روایت شده که فرمودند: أُوصِیکُمْ بِالصَّلَاةِ وَ حِفْظِهَا فَإِنَّهَا خَیْرُ الْعَمَلِ وَ هِیَ عَمُودُ دِینِکُمْ.
شما را به نماز و مراقبت از آن سفارش مى کنم چون که نماز برترین عمل و ستون دین شماست.
توضیحات
دو نکته کوتاه درباه قرائت نماز:
1.بر انسان واجب است که کلمات حمد و سوره و ذکرهای نماز را به صورت صحیح بخواند مثلا بین حاء رحمن با هاء اشهدُ فرق بگذارد و هر کدام را درست بیان کند و اگر نمی داند باید به صورت صحیح یاد بگیرد تا غلط نخواند و چنانچه عمدا غلط بخواند یا در یادگیری کوتاهی کند نمازش باطل است و اگر انسان بخواهد سوره ای را در نماز بخواند که حفظ نیست مثل سوره یس و الرحمن که در نماز زیارت مستحب است خوانده شود میتواند از روی قرآن سوره را بخواند هر چند اگر از روی قران سورهای را بخواند کراهت دارد یعنی ثواب نماز کمتر می باشد. (عروه مساله القرائه33)
2. کسى که به هیچ وجه نمىتواند قرائت نماز را بهصورت صحیح یاد بگیرد، مثلا هر چه تلاش کرده تا بتواند حمد و سوره یا اذکار نماز را به صورت صحیح یاد بگیرد ولی نتوانسته است یاد بگیرد باید هر طورى که مىتواند آن را بخواند و احتیاط مستحب آن است که چنین فردى نماز خود را باجماعت بخواند (توضیح المسائل مراجع مساله 997).
خداوند متعال همه ما را از نماز گزاران واقعی قرار دهدبه برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
