احکام فطریه و نماز عیدین برو به برنامه

عکس کتاب

فصل اول: مقدمه

فصل دوم: شرایط وجوب زكات فطره

فصل سوم: زمان زكات فطره

فصل چهارم: احکام زكات فطره

فصل پنجم: مصرف زکات فطره

فصل ششم: جنس و مقدار زكات فطره

فصل هفتم: بیان چند مطلب پیرامون زکات فطره

وجوب يا استحباب نماز عیدین

آيا نماز عيدين واجب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>در زمان ظهور امام†:

بلي ، واجب است (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>در زمان غيبت امام†:

خير، مستحب مي باشد (مشهور).

جماعت يا فرادا خواندن نماز عیدین

آيا جماعت خواندن نماز عيدين، مشروعيت دارد؟

<![if !supportLists]>**1.** <![endif]>در زمان ظهور امام**†****:**

بايد به جماعت خوانده شود (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>در زمان غيبت امام**†****:**

الف. می‌توان به دو صورت جماعت و فرادا خواند (اراكى، گلپايگانى، خویى، فاضل، بهجت، نورى، سيستانى، تبريزى، مكارم، وحيد).

ب. بنا‌بر احتياط واجب، نماز عيد فطر و قربان را در زمان غيبت امام† به جماعت نخوانند؛ ولى به قصد رجاء مانعی ندارد و اگر فقيه عادل يا مأذون از طرف او آن را اقامه كند، جماعت خواندن با او مانعي ندارد (حضرت امام).

ج. جايز است نمايندگان ولى فقيه كه از طرف وى، مجاز به اقامۀ نماز عيد هستند؛ همچنين ائمه‌جمعه منصوب از طرف او نماز عيد را در عصر حاضر به جماعت اقامه نمايند؛ در غیر این صورت احوط اين است، فرادا بخوانند و به جماعت خواندن آن به قصد رجاء نه به قصد ورود، اشكال ندارد و اگر مصلحت اقتضا كند نماز عيد در شهر برگزار شود، بهتر است غير از امام جمعۀ منصوب از طرف ولى فقيه، كسى نماز را اقامه نکند (مقام معظم رهبري).

د. احتياط اين است، اگر آن را به جماعت مي‌خوانند، به قصد رجاء به‌جا آورند (صافي).

ذ. بنابر احتياط، به جماعت نخوانند (شبيري‌زنجاني).

وظيفۀ مأموم در نماز جماعت عيدين

امام جماعت در نماز عيدين چه اَعمالی را به جاي مأموم انجام می‌دهد؟

در صورتى كه نماز عيدين را به جماعت انجام دهند، غير از قرائت كه امام از مأموم تحمّل مى‌كند، بقيۀ ذكرها، تكبيرها و قنوت‌ها از مأموم ساقط نيست و بايد آنها را به جا آورد (حضرت امام، اراكى، گلپايگانى، خویى، فاضل، بهجت، سيستانى، مكارم، نوري، صافي، تبريزي، وحيد).

اگر مأموم موقعی برسد كه امام تعدادی از تكبيرها را گفته باشد، وظیفه‌اش چیست؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>صحّت اقتدا محل اشكال است و احتياط لازم در ترك است (مكارم).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>احوط، ترك اقتدا در آن ركعت است، مگر آنکه بداند بقيۀ تكبيرها را همراه با قنوت‌ها مى‌تواند به‌جا آورد و به ركوع امام ملحق شود. اگر به گمانِ اینکه شروع تكبيرهاست، اقتدا كرد و بعد معلوم شد كه آخر آنها است و يقين پيدا كرد با انجام تكبيرها و قنوت‌ها به رکوع امام نمی‌رسد، اظهر در حكم نرسيدن به قرائت واجبۀ بر مأموم در يوميّه است بر تقدير وجوب تكبيرات و قنوت‌ها (بهجت).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>از همان جا اقتدا کند و تکبیرها و قنوت‌ها را با امام جماعت انجام دهد و بعد‌از آنكه امام به ركوع رفت، بايد آنچه از تكبيرها و قنوت‌ها را كه با امام نگفته خودش بگويد و ركوع را درك كند و اگر در هر قنوت يك بار بگوید: <سُبْحانَ اللهِ> يا <الْحَمْدُ لِلّهِ‏> و يا مانند آنها كافی است و اگر فرصت نبود، بنابر احتیاط لازم، نیت فرادا کند؛ هرچند احتمال دارد كه كافي باشد فقط تكبيرها را بگويد و اگر به آن مقدار هم فرصت نبود كافی است متابعت كند و به ركوع رود (حضرت امام، اراكى، گلپايگانى، فاضل، خویی، سیستانی).

اگر مأموم موقعی برسد كه امام در رکوع است، وظیفه‌اش چیست؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>جواز الحاق به امام درحال ركوع، محل اشكال است (حضرت امام، اراكى، گلپايگانى، فاضل، مكارم).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>می‏تواند نیّت کند و تكبير اول نماز و تکبیر رکوع را بگويد و به ركوع رود (خویى و سیستانی).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>احوط، تأخير اقتدا است تا ركعت دوم امام (بهجت).

حضور زنان در نماز جماعت عیدین

حضور زنان برای شرکت در نماز عیدین چه حکمی دارد؟

احتياط مستحب آن است، زنها از رفتن به نماز عيد خوددارى كنند؛ ولی این احتیاط برای زن‌های پير نیست (حضرت امام، اراكى، گلپايگانى، خویى، فاضل، سيستانى، مكارم، نوري، صافي، تبريزي، شبیری‌زنجانی، وحيد).

زمان نماز عيدين

ابتدا و انتهاي وقت نماز عيدين چه زماني است؟

وقت نماز عيد فطر و قربان از اول آفتابِ روز عيد تا ظهر عيد است (مشهور).

ثبوت عيد بعد از اذان ظهر

اگر عيد فطر بعد از اذان ظهر ثابت شود، آيا مي‌توان نماز عيد را در همان روز يا فردای آن روز تا قبل از اذان ظهر به جا آورد؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>می‌توان روزِ بعد از عيد، پس‌از طلوع آفتابِ آن روز تا قبل‌از زوال، به قصد رجاء خواند (مقام معظم رهبري، آيات عظام گلپايگاني و فاضل).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>مي‌توان روزِ بعد از عيد، پس‌از طلوع آفتابِ آن روز تا قبل‌از زوال به اميد مطلوبيّت، بدون قصد قضا به جماعت خواند (بهجت).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>مي‌توان روزِ بعد از عيد، پس‌از طلوع آفتابِ آن روز تا قبل‌از زوال به‌جا آورد (خویی، تبريزي).

بهترين موقع براي خواندن نماز عيدين چه زماني است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]> نماز عيد قربان:

مستحب است، نماز عيد قربان را بعد از بالا آمدن آفتاب بخوانند (مقام معظم رهبري، مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>نماز عيد فطر:

مستحب است، بعد از بالا آمدن آفتاب افطار كنندو زكات فطره بدهند، بعد نماز عيد را بخوانند (مشهور).

قضاء نماز عيدين

آيا مي‌توان درصورت نخواندن نماز عيدين، قضاء آن را به‌جا آورد؟

خير، قضاء آن ثابت نيست (حضرت امام، رهبری، اراكى، خویى، فاضل، گلپايگانى، تبريزي، بهجت، سيستانى، مكارم، وحيد، صافي).

شرایط نماز جمعه در نماز عيدين

چنانچه در زمان غيبت نماز عيدين به جماعت خوانده شود، آيا شرایط نماز جمعه را دارد؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>خير، شرايط نماز جمعه را ندارد؛ بنابراين اجتماع پنج‌نفر يا هفت‌نفر و يا فاصلۀ يك‌فرسخ بين دوجماعت و مانند آن در نماز عيدين معتبر نيست (حضرت امام، اراكى، خویى، فاضل، گلپايگانى، تبريزي، سيستانى، مكارم).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>نماز عيد در ساير شروطِ وجوب و صحّت و استحباب، با نماز جمعه متّحد است (بهجت).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>در صورت به جماعت خواندن نماز عيدين، احتياط آن است كمتر از پنج نفر نباشند؛ ولي بقیۀ شرايط نماز جمعه ندارد؛ هرچند به جماعت خوانده شود (وحيد).

گفتن اذان و اقامه

آيا اذان و اقامه براي نماز عيدين مستحب است؟

نماز عیدین اذان و اقامه ندارد (مشهور).

اگر امام جماعت براى نماز عيد فطر، اقامه بگويد، نماز او و ساير نمازگزاران چه حكمى دارد؟

نبايد اقامه بگويد؛ ولى اگر بگوید، نماز او و ساير نمازگزاران باطل نمی شود (رهبر‌معظم‌انقلاب و بهجت).

گفتن <الصلاة>

آيا گفتن سه مرتبه <الصلاة> در نماز عيدين مستحب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>اگر نماز عيدين به جماعت خوانده مي‌شود:

الف. بله، مستحب است (مشهور).

ب. به اميد مطلوبيّت پروردگار بگويند (مكارم).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>اگر نماز عيدين به‌طور فرادا خوانده مي‌شود:

الف. بله، مستحب است (حضرت امام، آيات عظام اراكي، فاضل، گلپايگاني).

ب. خير، استحباب آن ثابت نيست (آيات عظام خويي، سيستاني، وحيد، شبيري‌زنجاني).

ج. به اميد مطلوبيّت پروردگار بگويند (مكارم).

جهر و اخفات در نماز عيدين

حكم جهر و اخفات در نماز عيدين چگونه است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>مستحب است در نماز عيد فطر و قربان قرائت را بلند بخوانند و فرقی هم ندارد، امام باشد یا منفرد (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>مستحب است در نماز عيد، امام‌جماعت قرائت را بلند بخواند؛ ولي اين استحباب براي نماز فرادا ثابت نيست (وحيد).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>مستحب است در نماز عيد فطر و قربان به اميد ثوابِ پروردگار، قرائت نماز عيد را بلند بخواند و فرقی هم ندارد، امام باشد یا منفرد (مكارم).

شكيّات در نماز عيدين

حكم شكيّات در نماز عيدين چيست؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>شك در تكبيرها يا قنوت‌ها:

اگر از محل آن تجاوز نكرده است، بنابر اقل بگذارد و چنانچه بعد معلوم شود كه گفته بوده، اشكال ندارد و چنانچه از محل آن تجاوز كرده، به شك خود اعتنا نكند (حضرت امام، آيات عظام خويي، تبريزي، گلپايگاني، بهجت، فاضل، وحيد، سيستاني، صافي، مكارم، نوري).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>شك در ركعت‌ها:

الف. نماز باطل مي‌شود (حضرت امام، آيات عظام خويي، گلپايگاني، فاضل، اراكي، تبريزي، سيستاني، مکارم).

ب. بنابر احتياط واجب، نماز باطل مي‌شود (وحيد).

ج. بنابر احتياط واجب، طبق مقتضاي شك عمل كند و سپس نمازش را اعاده کند (بهجت).

فراموشي اجزاي نماز

اگر شخصی در نماز عيدين که در زمان غیبت امام زمان**†** خوانده می‌شود غير اركان، مثل قرائت، تكبيرها، قنوت‌ها، يك‌سجده و يا تشهد را فراموش كند و به‌جا نياورد وظيفه‌اش چيست؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>اگر بعداز نماز يادش آمد، نمازش صحيح است؛ اما نسبت به قضاي سجده يا تشهد:

الف. بنابر احتياط مستحب، آن را به قصد رجاء انجام دهد (حضرت امام، فاضل).

ب. بنابر احتياط مستحب، آن را به‌جا آورد (اراکی).

ج. بنابر احتياط واجب، بعد از نماز آن را به‌جا آورد (گلپايگانى، خویى، تبريزى، شبیری‌زنجانى، نورى، مکارم، صافی).

د. لازم است كه بعد از نماز آن را به جا آورد (سيستانى).

ذ. اگر در نماز عيد يك سجده از ركعت آخر يا تشهد را فراموش كند، و كارى كه نماز را باطل مى‌كند انجام نداده باشد، برگردد و آن را به جا آورد و اگر سجده از ركعت قبل باشد، بنابر احتياط واجب، آن را قضا كند (وحید).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>اگر قبل‌از داخل شدن در ركن بعدي يادش آمد:

بايد برگردد و آن را به جا آورد (مقام معظم رهبري، مشهور).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>اگر بعداز داخل شدن در ركن بعدي يادش آمد:

الف. نمازش صحيح است و لازم نيست برگردد و آن را به‌جا آورد؛ اما نسبت به قضاي سجده يا تشهد بحث آن گذشت (فاضل و مكارم).

ب. در جريان احكام نافله برای این دو نماز، اشكال است؛ لذا مراعات مقتضای احتياط دربارۀ آن، ترك نشود(خویی، تبریزی، وحید، سيستاني).

اگر شخصی در نماز عيدين که در زمان غیبت امام† خوانده می‌شود اركان نماز را فراموش كند، وظیفه‌اش چیست؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>اگر بعداز سلام نماز يادش آمد:

نمازش باطل است (حضرت امام، گلپايگانى، اراکی، خویى، فاضل، سیستانی، مكارم، نوری).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>اگر بعداز داخل شدن در رکن بعدی یادش آمد:

در جريان احكام نافله این دو نماز، اشكال است؛ لذا مراعات مقتضای احتياط در مورد آن، ترك نشود (خویی، تبریزی، وحید، سيستاني).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>اگر قبل‌از داخل شدن در ركن بعدي يادش آمد:

بايد برگردد و آن را به جا آورد (مشهور).

واجب بودن سجده سهو در نماز عیدین

اگر در نماز عيدین که در زمان غیبت امام زمان† خوانده می‌شود كارى انجام شود که سجدۀ سهو پيش آيد، آیا باید سجده سهو را به‌جا آورد؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>سجدۀ سهو لازم نیست (حضرت امام، اراکی، خویى، تبريزى، گلپايگانى، صافی، بهجت).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>دو سجدۀ سهو لازم است (سيستانى).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>بنابر احتياط، بايد بعداز نماز دو سجدۀ سهو انجام دهد (گلپايگانى، زنجانى، مكارم، نورى، وحید).

چگونه خواندن نماز عيدين

نماز عيدين چگونه خوانده می‌شود؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>دو ركعت است: در ركعت اول، بعداز خواندن حمد و سوره، بايد پنج تكبير بگويد و بعداز هر تكبير يك قنوت بخواند و بعداز قنوت پنجم تكبير بگويد و به ركوع رود و دو سجده به‌جا آورد و برخيزد. در ركعت دوم، بعداز خواندن حمد و سوره، چهار تكبير بگويد و بعد از هر تكبير قنوت بخواند و تكبير پنجم را بگويد و به ركوع رود و بعد از ركوع دو سجده به‌جا آورد و تشهد و سلام نماز را بخواند. اگر نماز عيد فطر و قربان به جماعت خوانده شود، بايد بعداز آن دو خطبه بخوانند؛ هرچند در زمان غيبت ترك اين دوخطبه جايز است (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>نماز عيد فطر و قربان دو ركعت است: در ركعت اول، بعداز خواندن حمد و سوره، سه تكبير غير از تكبيرة‌الاحرام و تكبير ركوع بگوید و بعد رکوع و دو سجده انجام دهد. در رکعت دوم، بعداز خواندن حمد و سوره، به گفتن سه تكبير غير از تكبير ركوع اكتفا نمايد؛ لذا، تعداد قنوت ها در ركعت اول دوتا و در ركعت دوم هم دوتا خواهد بود و بعداز انجام دو سجده در ركعت دوم، تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و اگر نماز عيد فطر و قربان به جماعت خوانده شود، بايد بعداز آن دو خطبه خوانده شود و بین دو خطبه هم خطیب باید کمی بنشیند و در زمان غيبت خواندن اين دوخطبه بنابر احتیاط لازم، واجب مي‌باشد(آيت‌الله‌سيستاني).

واجب بودن خواندن سوره

آيا در نماز عيدين بعد از حمد، خواندن سوره واجب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>بله، خواندن سوره واجب است (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>خير، خواندن سوره واجب نيست، بلكه مستحب است؛ بنا براين مي‌توان فقط به حمد تنها كفايت كرد و سوره نخواند (شبيري‌زنجاني).

نوع سوره در نماز عيدين

آيا در نماز عيدين بعداز حمد، خواندن سورۀ خاصي بیان شده است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>نماز عيد سورۀ مخصوصى ندارد؛ هرچند بهتر است در ركعت اول، سورۀ الشّمس و در ركعت دوم، سورۀ الغاشيه خوانده شود و يا در ركعت اول، سورۀ الاعلی و در ركعت دوم، سورۀ الشّمس خوانده شود (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>نماز عيد سورۀ مخصوصى ندارد؛ اگرچه بهتر است به اميد ثواب پروردگار در ركعت اول، سورۀ الشّمس و در ركعت دوم، سورۀ الغاشيه خوانده شود و يا در ركعت اول، سورۀ الاعلی و در ركعت دوم، سورۀ الشّمس خوانده شود (مكارم).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>نماز عيد سورۀ مخصوصى ندارد؛ ولى بهتر است در ركعت اوّل، سورۀ الاعلی و در ركعت دوم، سورۀ الشّمس را بخوانند و بهتر از همه آن است که در ركعت اوّل، سورۀ الشّمس و در ركعت دوم، سورۀ الغاشيه را بخوانند (وحيد).

<![if !supportLists]>4. <![endif]>نماز عيد سورۀ مخصوصى ندارد؛ اگرچه بهتر است در ركعت اول، سورۀ الشّمس و در ركعت دوم، سورۀ الغاشيه و يا به‌عكس خوانده شود و همچنین در ركعت اول، سوره الاعلی و در ركعت دوم، سورۀ الشّمس و يا به‌عكس خوانده شود (بهجت).

واجب بودن انجام قنوت‌ها

آيا انجام قنوت‌ها در نماز عيدين واجب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>بله، بنابر احتياط واجب، بايد انجام شوند (حضرت امام، بهجت، وحيد).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>بله، انجام دادن آنها واجب است (آيات عظام خويي، تبريزي، گلپايگاني، اراكي، فاضل، صافي، نوري، شبيري‌زنجاني، مكارم).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>انجام دو قنوت در ركعت اول و دو قنوت در ركعت دوم بنابر احتياط واجب لازم مي باشد؛ امّا بهتر است در ركعت اول، چهار قنوت و در ركعت دوم، سه قنوت انجام شود (آيت‌الله‌سيستاني).

گفتن ذكر خاص در قنوت‌ها

آيا در قنوت‌های نماز عیدین ذكر خاصي بیان شده است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>خیر، هر ذكر و دعایی در قنوت‌ها خوانده شود، كافي است؛ ولی بهتر است دعاهای ذکر شده از سوی معصومین‡ خوانده شود و از آن دعاها، دعایی است که شیخ طوسی رحمةالله در _مصباح‌المتهجد_ بیان فرموده:

<اللّهمّ أهل الكبرياء و العظمة و أهل الجود و الجبروت و أهل العفو و الرّحمة و أهل التقوى و المغفرة أسألك بحقّ هذا اليوم الّذي جعلته للمسلمين عيداً، و لمحمّد (صلّى الله عليه و آله) ذخراً و شرفاً و كرامةً و مزيداً أن تصلِّي على محمّد و آل محمّد، و أن تدخلني في كلّ خير أدخلت فيه محمّداً و آل محمّد، و أن تخرجني من كلّ سوء أخرجت منه محمّداً و آل محمّد صلواتك عليه و عليهم، اللّهمّ إنِّي أسألك خير ما سألك به عبادك الصالحون و أعوذ بك ممّا استعاذ منه عبادك الصالحون>

همچنین دعايي را كه در _تهذيب‌الأحكام_ آمده، به قصد رجاء بخواندو آن دعا اين است: <أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُوْلُهُ اللَّهُمَّ أَنْتَ أَهْلُ الْكِبْرِيَاءِ وَ الْعَظَمَةِ وَ أَهْلُ الْجُوْدِ وَ الْجَبَرُوْتِ وَ الْقُدْرَةِ وَ السُّلْطَانِ وَ الْعِزَّةِ أَسْأَلُكَ فِی هَذَا الْيَوْمِ الَّذِی جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمینَ عِيْداً وَ لِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ذُخْراً وَ مَزِيداً أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مَلَائِكَتِكَ الْمُقَرَّبِيْنَ وَ أَنْبِيَائِكَ الْمُرْسَلِيْنَ وَ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَ لِجَمِیعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمینَ وَ الْمُسْلِمَاتِ الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَ الْأَمْوَاتِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ مَا سَأَلَكَ عِبَادُكَ الْمُرْسَلُونَ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَاذَ بِهِ عِبَادُكَ الْمُخْلَصُونَ، اللهُ أَكْبَرُ، أَوَّلُ كُلِّ شَیءٍ وَ آخِرُهُ وَ بَدِيعُ كُلِّ شَیءٍ وَ مُنْتَهَاهُ وَ عَالِمُ كُلِّ شَیءٍ وَ مَعَادُهُ وَ مَصِيرُ كُلِّ شَیءٍ إِلَيْهِ وَ مَرَدُّهُ وَ مُدَبِّرُ الْأُمُورِ وَ بَاعِثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ قَابِلُ الْأَعْمَالِ مُبْدِئُ الْخَفِيَّاتِ مُعْلِنُ السَّرَائِرِ، اللهُ أَكْبَرُ، عَظِيْمُ الْمَلَكُوْتِ شَدِيدُ الْجَبَرُوْتِ حَیٌّ لَا يَمُوْتُ دَائِمٌ لَا‌يَزُوْلُ إِذا قَضی أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ، اللهُ أَكْبَرُ، خَشَعَتْ لَكَ الْأَصْوَاتُ وَ عَنَتْ لَكَ الْوُجُوهُ وَ حَارَتْ دُوْنَكَ الْأَبْصَارُ وَ كَلَّتِ الْأَلْسُنُ عَنْ عَظَمَتِكَ وَ النَّوَاصِی كُلُّهَا بِيَدِكَ وَ مَقَادِيرُ الْأُمُورِ كُلِّهَا إِلَيْكَ لَا يَقْضِی فِيهَا غَيْرُكَ وَ لَا يَتِمُّ مِنْهَا شَیءٌ دُونَكَ اللهُ أَكْبَرُ أَحَاطَ بِكُلِّ شَیءٍ حِفْظُكَ وَ قَهَرَ كُلَّ شَیءٍ عِزُّكَ وَ نَفَذَ كُلَّ شَیءٍ أَمْرُكَ وَ قَامَ كُلُّ شَیءٍ بِكَ وَ تَوَاضَعَ كُلُّ شَیءٍ لِعَظَمَتِكَ وَ ذَلَّ كُلُّ شَیءٍ لِعِزَّتِكَ وَ اسْتَسْلَمَ كُلُّ شَیءٍ لِقُدْرَتِكَ وَ خَضَعَ كُلُّ شَیءٍ لِمُلْكِكَ اللهُ أَكْبَر.>

واجب بودن انجام تكبيرها

آيا انجام تكبيرها در نماز عيدين واجب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>گفتن تكبيرةالاحرام:

واجب است (مشهور).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>انجام تكبيرها بعداز خواندن سوره و قبل‌از قنوت‌ها:

الف. بنابر احتياط واجب، بايد انجام شوند (حضرت امام،بهجت).

ب. واجب است انجام شوند (آيات عظام خويي، گلپايگاني، اراكي، فاضل، صافي، مكارم، نوري، تبريزي، وحيد، شبيري‌زنجاني).

ج. انجام سه تكبير در هر رکعت، غير از تكبيرةالاحرام و تكبير ركوع، بنابر احتياط واجب، لازم است؛ امّا بهتر است [غير از تكبيرةالاحرام و تكبير ركوع] در ركعت اول پنج تکبیر و در ركعت دوم چهار تکبیر گفته شود (آيت‌الله‌سيستاني).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>گفتن تكبير، قبل‌از ركوع:

الف. واجب است انجام شود (آيات عظام خويي، گلپايگاني، اراكي، فاضل، بهجت، صافي، مكارم، نوري، تبريزي، وحيد، شبيري‌زنجاني).

ب. گفتن تكبير قبل‌از ركوع در هر ركعت، بنابر احتياط واجب، ترك نشود (حضرت امام،آيت‌الله‌سيستاني).

انجام خطبه‌ها بعداز نماز

در زمان غیبت امام زمان†، اگر نماز عيد فطر و قربان به جماعت خوانده شود، آيا خواندن خطبه ها بعداز نماز واجب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>ترك خطبه‌ها در زمان غيبت، جايز است (حضرت امام، آيات عظام خویی، تبریزی، گلپایگانی، فاضل، بهجت، مكارم، نوري، شبيري‌زنجاني، وحيد، صافی).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>احتياط لازم آن است بعداز نماز، دو خطبه بخوانند (آيت‌الله‌سيستاني).

چگونه خواندن خطبه‌ها

در زمان غیبت امام زمان**†**، انجام چه کارهایی در خطبه‌هاي نماز عيدين واجب است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>مانند خطبه‌های نماز جمعه است؛ يعنى، شامل: حمد و ثناى الهى و شهادتين، سفارش به تقوی، قرائت سورۀ كوتاه قرآن و نشستن امام بين دو خطبه می‌باشد و تنها تفاوتش در اين است كه خطبه در نمازجمعه، قبل‌از نماز و در نمازعيد بعداز نماز خوانده مى‌شود و بهتر است در خطبۀ عيد فطر احكام زكات فطره و در خطبۀ عيد قربان احكام قربانى را بگويند (حضرت امام، آيات عظام خویی، گلپایگانی، فاضل، سیستانی، مكارم).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>بنابر احوط، مانند خطبه‌های نماز جمعه است؛ يعنى، شامل: حمد و ثناى الهى و شهادتين، سفارش به تقوی، قرائت سوره كوتاه قرآن و نشستن امام بين دو خطبه می‌باشد و تنها تفاوتش در اين است كه محل دو خطبه در نمازجمعه قبل‌از نماز و در نمازعيد بعداز نماز است (بهجت).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>بهتر آن است كه در خطبۀ عيد فطر، احكام زكات فطره و در خطبۀ عيد قربان، احكام قربانى را گويند (وحيد، نوري، شبيري‌زنجاني).

حضور فرد و گوش‌دادن به خطبه‌ها

آيا در زمان غیبت امام زمان**†**، هنگام خواندن خطبه‌های نماز عيدين، حضور فرد و گوش‌دادن به خطبه‌ها واجب است؟

خیر، واجب نیست (حضرت امام، آيات عظام خویی، گلپایگانی، فاضل، تبریزی، بهجت، مكارم، سیستانی، وحید).

تكرار نماز عيدين

آيا اقامۀ نماز عيد توسط يك امام جماعت در بيش‌از يك مكان جايز است؟

<![if !supportLists]>1. <![endif]>برای نمازهای یومیه امام جماعت می‌تواند؛ بلکه مستحب است به خاطر نمازگزاران دیگر، نمازش را دوباره بخواند؛ ولی این جواز برای نماز عیدین مشکل است (رهبر‌معظم‌انقلاب).

<![if !supportLists]>2. <![endif]>مشروعيت تكرار نماز عيد به جماعت براى امام، ثابت نيست و منظور از عدم جواز، بطلان است و اگر به‌قصد رجاء خوانده شود، مانعى ندارد و بدعت نيست [و الله العالم] (تبریزی).

<![if !supportLists]>3. <![endif]>بله، درصورت رجحان مانعی ندارد (بهجت).

<![if !supportLists]>4. <![endif]>مشروعيّت دوباره خواندن نماز عيد فطر يا قربان ثابت نيست؛ بنابراين امام جماعتی كه نماز عيد را به جماعت خوانده، نمی‌تواند آن را دوباره به جماعت برای گروه ديگری بخواند (گلپایگانی، سیستانی).

<![if !supportLists]>5. <![endif]>در نمازهاى يوميّه تا دو نوبت جايز است و زائد بر آن محلّ اشكال است؛ ولى در نماز عيد مشروعيت تكرار آن معلوم نيست (صافي).

<![if !supportLists]>6. <![endif]>اقامۀ چند نماز عيد براى يك امام جايز نيست و آنچه قبلاً خوانده شده، صحيح است و اگر كسى به قصد و نيّت اينكه در شرع مقدّس وارد شده که يك امام می‌تواند دو نماز عيد بخواند و نمازش را تكرار كند، جايز نيست (فاضل).

<![if !supportLists]>7. <![endif]>مشكل است نماز عید را بتوان، در دو مكان به جماعت انجام داد؛ ولى در نمازهاى يوميّه، دوبار به‌جماعت با دو گروه مختلف مى‌توان خواند (مكارم).

<![if !supportLists]>8. <![endif]>اشکال دارد (نوری).

آيا شخصى كه نماز عیدش را فرادا خوانده، جایز است نماز عيد را دوباره بخواند؟

1. شخصى كه فرادا خوانده به قصد رجاء مى‌تواند به‌جماعت بخواند؛ ولی اگر بخواهد دوباره نماز را به جهت تدارك حضور قلب به صورت فرادا تكرار کند، شرعيتى ندارد (تبریزی).

2. شخصى كه فرادا خوانده، اگر بخواهد دوباره نماز را به جهت تدارك حضور قلب به‌صورت فرادا تكرار کند، به‌قصد رجاء مى‌تواند این کار را بکند و اگر بخواهد به‌جماعت بخواند، جایز است (بهجت).

مستحبات نماز عيدين

چه چيزهايي در نماز عيدين مستحب است؟

فقهاء عظام (رضوان الله تعالی علیهم) مواردی را در نماز عید فطر و قربان مستحب شمرده‌اند، مانند:

1. غسل قبل از نماز.

2. بلند خواندن قرائت [در نماز جماعت براي امام و در نماز فرادا براي شخصي كه نمازش را فرادا مي‌خواند.]

3. بالا بردن دودست، در حال گفتن تكبيرها.

4. بر زمين و هر چیزی که سجده بر آنها صحيح است، سجده كند، نه چيزهايي كه غير زمين هستند.

5. در صحرا نماز بخواند؛ مگر در مكه معظمه كه در مسجد الحرام افضل است.

6. با حالت پياده به نماز برود.

7. پا برهنه برود.

8. با وقار و آرامش برود.

9. با عمامه سفيد و قبا برود.

10. در نماز عيد فطر قبل‌از نماز، با خرما افطار كند.

11. در نماز عيد قربان بعداز نماز، با گوشت قرباني افطار كند.

12. در عيد فطر بعداز چهار نماز، یعنی نماز مغرب‌وعشاء شب عيد و نماز صبحِ روز عيد و نماز عيد، تكبيرهای وارده را بگويد:

<اللّهُ أَكْبَرُ ، اللّهُ أكْبَرُ ، لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ وَ اللّهُ أَكْبَرُ ، اللّهُ أَكْبَرُ وَ لِلّهِ الْحَمْدُ وَ اللّهُ أَكْبَرُ عَلَى ما هَدَانا.>

13. در عيد قربان، براي كسي كه در منا نيست، بعداز ده نماز كه اولين نماز، نماز ظهرِ روز عيد و آخرين آن، نماز صبحِ روز دوازدهم ماه است و براي كسي كه در منا مي باشد، بعداز پانزده نماز كه اوّلین آن، نماز ظهرِ روز عيد و آخرین آن، نماز صبحِ روز سيزدهم ذی حجّه است، تكبيرهای وارده را بگويد:

<اللّهُ أَكْبَرُ ، اللّهُ أكْبَرُ ، لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ وَ اللّهُ أَكْبَرُ ، اللّهُ أَكْبَرُ وَ لِلّهِ الْحَمْدُ وَ اللّهُ أَكْبَرُ عَلَى ما هَدَانا.>

<اللّهُ أَكْبَرُ عَلَى ما رَزَقَنا مِنْ بَهِيمَةِ الأَنْعامِ وَ الْحَمْدُ للّهِ عَلَى مَا أَبْلانَا.>

مكروهات نماز عيدين

چه چيزهايي در نماز عيدين مكروه است؟

1. خروج با سلاح مگر در حالت خوف.

2. خواندن نماز نافله قبل و بعد از نماز عيد تا زوال ظهر.

3. انتقال دادن منبر به صحرا، بلكه سنّت است همان‌جا از گِل، منبر درست كنند.

4. خواندن نماز زير سقف.

Begin WebGozar.com Counter code End WebGozar.com Counter code